PAB 152. Genel Kurulu İstanbul Deklarasyonu ile Sona Erdi
115 parlamentodan gelen temsilcilerin katılımıyla gerçekleştirilen zirvenin kapanış oturumunda, barışın pekiştirilmesi, küresel ekonomiye dair çözümler ve Orta Doğu krizlerine yönelik öneriler bir araya getirildi. TBMM Başkanı Numan Kurtulmuş’un yönetiminde yürütülen kapanışta, İstanbul Deklarasyonu oy birliğiyle kabul edildi. Bu metinde, silahlı çatışmaların artışı, uluslararası hukuk ihlallerinin yaygınlaşması ve terörizm ile aşırılığın toplumları nasıl etkilediğine dair kaygılar dile getirildi. Değerlendirmelerde, yeni teknolojilerin yarattığı zorluklar ve iklim değişikliğinin sorunlara kattığı baskılar vurgulandı; diyalog ve diplomasinin zayıflaması eleştirildi ve barışın güç yoluyla sağlanabileceği düşüncesine dikkat çekildi.
Deklarasyon, sivillerin korunmasına verilen önemin altını çizerken, uluslararası insancıl hukuka sıkı riayetin gerekliliğini bir kez daha hatırlattı. Ayrıca, hesap verebilirliğin güçlendirilmesi için cezalandırılmayan bir kültürün yarattığı istikrarsızlıklara karşı duruş sergiledi. Parlamenter diplomasinin ve uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesi gerektiğine vurgu yapan ifadeler, barışın ve güvenliğin önceliklendirilmesi gerektiğini belirtti. “Demokratik, kapsayıcı ve temsil yeteneği yüksek bir yönetişim anlayışını teşvik etmek ve yeni teknolojilere karşı sorumlu politikalar geliştirmek” çağrısı özellikle öne çıktı. Ayrıca, insancıl hukuk ve sivillerin korunmasına dair taahhütler de netlik kazandı.
Fiji Parlamentosu Başkanı Filimone Jitoko’nun konuşması Deklarasyonun parlamentoların denetim gücüyle uluslararası insancıl hukuka uyumun güçlendirilmesi gerektiğini vurguladığını belirtti. Jitoko, küresel gündemi şekillendiren çatışmalar ve tehditlerin, demokratik kurumların güçlendirilmesiyle ele alınabileceğini ifade ederek, barış, adalet ve nesiller arası istikrar için çok taraflı işbirliğinin önemini yeniden teyit etti. Ayrıca, toplumların çeşitliliğinin ve engelli bireylerin haklarının korunmasının hayati olduğuna dikkat çekti.
Namibya Ulusal Meclisi Üyesi Bertha Nghifikwa ise konuşmasında, gelecek nesillerin yaşam kalitesinin kararlarla şekillendiğini belirtti. Yoksulluk ve eşitsizliğin kökenlerine inerek güvenliğe insan odaklı yaklaşımlar getirmek ve iklim direncini artırmak gerektiğini söyledi. Ayrıca, yapay zeka dahil yeni teknolojilerin etik ve kamu yararına uygun gelişmesini sağlayacak parlamenter denetimin güçlendirilmesi gerektiğini vurguladı.
Genel Kurul kararları ve komite çalışmaları Kapanış oturumunda, Barış ve Uluslararası Güvenlik Daimi Komitesi ile Sürdürülebilir Kalkınma Daimi Komitesi tarafından hazırlanan karar tasarıları onaylandı. Kriz bölgelerindeki ateşkes süreçlerini desteklemek amacıyla acil gündem maddeleri de kabul edildi. PAB Sürdürülebilir Kalkınma Komitesi Üyesi Anjan Shakya, ticaret ve vergi politikalarıyla ilgili tavsiyelerin 22 parlamentodan gelen 140 değişiklik önerisiyle birlikte değerlendirildiğini aktardı ve bu adımın ticareti kolaylaştırmayı hedeflediğini belirtti.
Engelliler için kapsayıcı eylem çağrısı Farida İlimi Haddouche, engelli haklarına odaklanan çalışmaların hız kazanması gerektiğini ifade etti. Yapay zekanın hızla ilerlediğini hatırlatarak, kurumların bu teknolojiyi toplum yararına yönlendirmesi gerektiğini vurguladı. Engellilerin yalnızca yardıma muhtaç bireyler olmadığını, hak sahibi olduklarını hatırlattı ve yaşamın tüm alanlarına katılımlarının sağlanmasının önemine değindi.
153. Genel Kurul Tanzanya’da Ekim 2026’da Tanzanya’nın ev sahipliğinde gerçekleştirilecek olan 153. PAB Genel Kurulu için hazırlıklar sürüyor. Tanzanya Ulusal Meclisi, katılım süreçlerinin kolaylaştırılması amacıyla vizelerle ilgili kolaylıklar sağlayacağını belirtti. Zirvenin kapanışında, Martin Chungong için veda töreni düzenlendi. Ziyaretin sonunda PAB marşı ile İstiklal Marşı çalındı ve Meclis Başkanı Kurtulmuş’un kapanış konuşmasıyla zirve son buldu.
