Trumptan NATO’ya Hürmüz Tepkisi: Kimsenin Yardıma İhtiyacı Yok
ABD Başkanı Donald Trump, NATO ülkelerinin çoğunun İran karşıtı operasyonlarda aktif rol almak istemediğini ifade eden mesajlar karşısında, bu ülkelerin artık ‘yardıma ihtiyaç duymadığını’ vurguladı. Truth Social üzerinden paylaştığı mesajlarda, bölgedeki büyük askeri başarı sonrasında artık NATO’nun desteğine ihtiyaç duymadıklarını ve bu durumun bir göstergesi olarak yola devam edeceklerini belirtti. NATO’nun Orta Doğu’da İran’a karşı yürütülen operasyonlarda tarafsız kalması gerektiğini savundu. Trump’ın paylaşımında, ülkelerin çoğunun yaptıklarımıza katılım konusunda tereddüt gösterdiğini belirten ifadeler dikkat çekti.
“Oysa hemen hemen her ülke, yaptıklarımıza şiddetle katılıyor ve İran’ın hiçbir koşulda nükleer silaha sahip olmasına izin verilmeyeceğini vurguluyorduk. Ancak bu ülkeleri korumak için harcanan yüz milyarlarca doları düşününce, NATO’yu her zaman tek taraflı bir yol olarak gördüm. Biz onları koruruz ama onlar bize karşılık vermezler; özellikle ihtiyaç duyduğumuzda olmayabilirler. İran ordusunu yok ettik, donanmaları, hava kuvvetleri, uçaksavar ve radarları da aktif olarak etkisiz hale geldi. Liderlik yapısında da kayıplar verdik; bu sayede bir daha bizi veya ortaklarımızı tehdit edemezler.
Böylesine büyük bir başarı sayesinde artık NATO ülkelerinin yardıma ihtiyaç duyulmadığını tekrar vurguluyorum. Ya da bunu istemiyoruz. Aynı şekilde, Japonya, Avustralya veya Güney Kore için de aynı yaklaşım geçerli. Dünya’nın en güçlü ülkesi olan Amerika Birleşik Devletleri’nin başkanı olarak açıkça ifade ediyorum: KİMSENİN YARDIMA İHTİYACI YOK!
HÜRMÜZ İÇİN KİM NE DEDİ? Dünya petrolünün beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı 28 Şubat’tan bu yana fiilen kapalı konumda. Trump’ın petrol tankerlerini koruma fikrine ve çeşitli ülkelerin çağrılarına ilişkin tepkiler gelmeye başladı. Peki, Hürmüz’ü açmak için kimler dahil olacak, kimler dışarıda kalacak?
ALMANYA VE YUNANİSTAN “BİZ HÜRMÜZ’DE YOKUZ” DEDİ İki ülke de Hürmüz Boğazı’nın açılması için herhangi bir askeri operasyona katılmayacağını açıkladı. Alman Savunma Bakanı Boris Pistorius, güvenliğin askerlerle sağlanmasına katılmayacaklarını belirtti. Hükümet Sözcülüğü de bu yönde açıklama yaparak, “Almanya savaşta değil ve Hürmüz’ün açılması için askeri güç kullanımında yer almayacak” dedi. Dışişleri Bakanı Johann Wadephul da Brüksel’de, NATO’nun bu konuda bir rolü olmadığını düşündüğünü söyledi. Yunanistan da benzer bir açıklama yaparak operasyona katılma niyetinde olmadığını kaydetti.
İTALYA: SAVAŞTA DEĞİLİZ, SAVAŞA GİRMEYECEĞİZ Dışişleri Bakanı Tajani, Hürmüz konusunda ‘doğru çözümün diplomaside’ olduğuna vurgu yaptı. İtalya, mevcut bir deniz misyonunu çok da genişletmeyi düşünmediğini belirtti ve İran’a karşı 28 Şubat saldırılarından bu yana süren krizde ABD ve İsrail’in konumuna dair açıklamasını yineledi: “Savaşta değiliz, savaşa girmek istemiyoruz ve savaşa girmeyeceğiz.” Ülke olarak Kıbrıs’ı donanmayla korumaya devam edeceklerini ve Atalanta misyonuyla Kızıldeniz ile Hint Okyanusu’nda varlıklarını sürdüreceklerini ifade etti. Belçika Başbakanı Bart De Wever ise, ABD ve İsrail’e karşı tavrın aynen korunduğunu, herhangi bir talep gelmesi halinde ortak görüşle değerlendirileceğini belirtti.
“HALA GÖRÜŞMELER YAPIYORUZ” DİYEN ÜLKELER İngiltere Başbakanı Keir Starmer, Hürmüz Boğazı’nın yeniden açılmasına yönelik uygulanabilir bir plan üzerinde çalıştıklarını dile getirdi ve bunu NATO’nun bir görevi olarak görmediklerini ifade etti. Hindistan, Çin ve Katar ile ilgili açıklamalarda ise Hürmüz konusunda yürütülen temasların süreceğini, bazı ülkelerin ise gemi trafiğini güvence altına almak için adımlar atabileceğini söyledi. Danimarka Dışişleri Bakanı Lars Rasmussen ise ABD’nin talebiyle uyumlu şekilde hareket etmek için açık fikirli olmayı vurguladı.
İRAN NE DİYOR? İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi, Hürmüz Boğazı konusunda “sadece düşmanlara ve onların saldırılarını destekleyenlere kapalı” bir yaklaşımı benimsediklerini belirtti. Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekayi ise, savaşın tarafları dışında kalan gemilerin İran ordusunun koordinasyonu ve izniyle Boğaz’dan geçebileceğini ekledi.
