Körfez’de Petrol Krizi Derinleşiyor: Irak Üretimi Kesti, Sırada Kuveyt Var
Jeopolitik gerilimler Orta Doğu’da yeniden güç kazanırken küresel enerji piyasasında yeni bir dalga oluşuyor. Hürmüz Boğazı’ndaki konteyner akışının yoğunlaşması, Körfez ülkelerinde petrol depolama kapasitesini hızla dolduruyor ve bazı bölgelerde ihracatın durması üretim planlarını değiştirmeye zorluyor. Irak, üç ana petrol bölgesindeki üretimi kısarak günlük çıkışında kayıplar yaşanmasına yol açtı; bu durum, İran merkezli çatışmaların küresel enerji altyapısını doğrudan etkileme potansiyelini gösteriyor. Domino etkisi: 1,5 milyon varil riske giren üretim Uzmanlar Körfez’deki kesintilerin zincirleme biçimde artabileceğini belirtiyor. Irak’ın günlük üretiminde 2 milyon varilden fazla kayıp kaydediliyor ve önümüzdeki günlerde yaklaşık 1,5 milyon varil daha üretimin tehdit altında olduğu düşünülüyor. Ardından Kuveyt’in de üretimi düşürmesi bekleniyor; Birleşik Arap Emirlikleri’nin ise yaklaşık beş gün içinde benzer bir depolama sıkışmasıyla karşılaşabileceği konuşuluyor.
Küresel arzın %5’i tehlikede JPMorgan analistleri, kısa vadede 3 milyon varil günlük üretimin risk altında olduğunu söylüyor. Krizin iki ila üç hafta sürmesi halinde bu sayı 5 milyon varile kadar çıkabilir ve bu, küresel petrol arzının yaklaşık %5’ine denk geliyor. Böyle bir daralma, 1990’da Irak’ın Kuveyt’i işgalinin ardından görülen en büyük arz şoklarından biri olabilir.
Yeniden üretime geçişin süreci Körfez ülkeleri petrolü tam olarak sürdürülebilir şekilde ihracata dönüştüremiyor; depolardaki stoklar azaldıkça üretim durdurulmak zorunda kalıyor. Eski Irak sahalarındaki kapatma işlemleri rezervuar yapısını zayıflatabiliyor ve üretimin yeniden başlaması zaman alabiliyor. Buna rağmen piyasalarda bugün için 100 dolar seviyesine hızla yaklaşılmadı; kısa vadeli bir kriz olarak algılanmaya devam ediyor.
ABD’den eskort ve sigorta desteği ABD yönetimi, tanker taşımacılığını yeniden hareketlendirmek için bölgeye deniz eskortu ve sigorta yardımı önerdi. Ancak bu planın ne zaman devreye gireceği belirsizliğini koruyor. Denizcilik sektörü temsilcileri, bu adımın tek başına yeterli olmayacağını ifade ediyor. İran’ın füze, drone ve deniz mayını kapasitesi nedeniyle sigorta şirketleri savaşa karşı riskleri karşılamakta isteksiz görünüyor.
Kritik 72 saat Uzmanlar, önümüzdeki üç günün petrol piyasası için belirleyici olacağını söylüyor. Kuveyt üretimini kısması halinde dünya genelinde arz kaybı hızla büyüyebilir. Böyle bir durumda Suudi Arabistan’ın depolama kapasitesi kritik bir son tampon görevi görecek. Kriz uzarsa, piyasa artık politik söylemlerden çok fiziksel kısıtlamalara göre hareket edecek.
