Jeotermal Yatırımlar İçin Zaman Baskısı ve YEKDEM Kapsamı: 2030’a Kadar Planlama Zorluğu
Jeotermal enerji sektörü, 2025 yılına dair yatırımların ivmesini kaybetmiş görünse de toplam kurulu güçte 1.758 MW’a ulaşmıştır. Ancak kilit sorun, santral yatırımlarının YEKDEM kapsamı dışında kalma ihtimaliyle gündeme gelmektedir. 1 Mayıs 2023 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan 7189 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararıyla, yenilenebilir enerji kaynaklarına dayalı YEK Belgelİ elektrik üretim tesislerinin 31 Aralık 2030’a kadar işletmeye alınması şartı getirilmiştir.
Yatırımlar için en büyük engel Jeotermal enerjiye yönelik planlama aşamasında pek çok projenin, bu zaman sınırlaması nedeniyle beklemeye alındığını Jeotermal Enerji Derneği (JED) Yönetim Kurulu Başkanı Ali Kındap ifade etti. Türkiye’nin toplam kurulu gücü yaklaşık 122 bin MW iken, jeotermal santraller yalnızca baz yük üretebilen ana yenilenebilir kaynak olarak öne çıkıyor. Kındap, YEKDEM’in sektördeki başarısında önemli paya sahip olduğunu vurguladı ve yatırım maliyetinin megavat başına rüzgar santrallerine kıyasla en az üç kat daha yüksek olduğuna dikkat çekti.
“Köprüden önceki son çıkış” Lisanslardan izinlere, arazi tedarikinden ÇED süreçlerine, sondajlardan kaynak verimliliğinin tespitine kadar olan aşamaların, en iyi senaryoda bile beş yıl gibi uzun bir süreye ihtiyaç duyduğunu belirten Kındap, şu değerlendirmeyi yaptı: Bugün yatırım yapmak isteyen birçok aktör olsa da, 2030 sonuna kadar santrallerin devreye alınması teknik olarak mümkün görünmüyor. Bu belirsiz ortam, yatırımcıları beklemeye itiyor. Dolayısıyla 2026 yılını köprüden önceki son çıkış olarak görüyoruz. Eğer ilgili yasal düzenleme bu yıl içinde hayata geçirilmezse, 2027 ve sonrasındaki planlar aksamaya uğrayabilir. Tüm kamu yetkililerine taleplerimizi ilettik; basit bir kanun değişikliği bu yatırımlarda öngörülebilirlik sağlayacaktır.
2053’e kadar en az 10 bin MW JES hedefi 1 Mayıs 2023 tarihli düzenleme ile jeotermal yatırımlarının YEKDEM kapsamındaki teşvik süresi 10 yıldan 15 yıla çıkarılmıştır. Bu uzatma, sektör için hayati öneme sahiptir. Türkiye’nin 2053 Net Sıfır hedefi doğrultusunda, jeotermal enerjide en az 10 bin MW kurulu güce sahip santrallerin devreye alınması gerektiğini Kındap vurguladı.
