12. Yargı Paketi Meclis’e Geldi: Hukuki Yargılamalarda Etkinlik ve Hız için Yeni Düzenlemeler
Geçtiğimiz ay yürürlüğe giren 11. Yargı Paketi’nin ardından şimdi gözler 12. Yargı Paketi üzerinde odaklandı. Meclis’e gelecek olan bu pakete ilişkin gelişmeler, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç’un açıklamalarıyla şekilleniyor. 12’nci Yargı Paketi’nde; hukuk yargılamalarının verimliliğini artırmaya yönelik pek çok düzenlemenin taslak çalışmalarına devam ediliyor.
Arabuluculuk kurumsal yapısını güçlendirme: Taslaklar, arabuluculuk sürecinin yönetim mekanizmalarını çeşitlendirmek ve yeni fiziksel standartları belirlemek üzere yeniden yapılandırılmasını öngörüyor. Mevzuat Genel Müdürlüğü ve Hukuk İşleri Genel Müdürlüğü ile yargı mensupları ve ilgili taraflar arasında yürütülen istişareler sonucunda, taslak milletvekillerinin değerlendirmesine sunulacak. Bu bağlamda, yargı süreçlerinin sadeleşmesi ve hızlandırılması öncelik olarak belirlenmiş durumda.
Aile içi uyuşmazlıkların daha hızlı çözümü hedefi ise mevcut modelin sadece aile içi uyuşmazlıklar ve kadın-çocuk odaklı konular üzerinden ele alınmasını öngörüyor. Aile ara buluculuğu sistemi, ilerleyen dönemde yargı süreçlerine girmeden çözüm üretmeyi amaçlıyor.
İcra ve kira uyuşmazlıklarında arabuluculuk önlemleri: 7’nci Yargı Paketi’yle yürürlüğe giren zorunlu arabuluculuk kapsamı, ilamsız icra yoluyla tahliye hariç kira ilişkilerinde ve ortaklık konularında uygulanıyor. Bu yaklaşım, tarafların anlaşarak çatışmayı büyütmeden çözüm bulmasını sağlıyor. Kira davalarında yaklaşık 147 bin 360 dosyada anlaşma sağlandığı belirtiliyor; bu da iki taraflı uzlaşının toplamda binlerce vatandaşı etkilediğini gösteriyor. Ayrıca ortaklığın giderilmesi ve kat mülkiyetiyle ilgili başvuruların da önemli bir bölümünün bu süreçlerle çözüme kavuştuğu aktarılıyor.
Uygulama, sulh hukuk mahkemelerinin iş yükünü azaltırken 2013’ten bugüne arabuluculuk ile yüzlerce bin dosyanın barışçıl çözümlere kavuşmasını sağlamış durumda. 2025 yılında sulh hukuk mahkemelerinde bulunan 1 milyon 612 bin 993 dosyanın çoğunda kararlar verilmiş ve sonuçlandırılan dosya sayısı yıl içinde açılan dosyayı aşmış durumda.
E-duruşma ve dijitalleştirme hedefleri: 12’nci Yargı Paketi’nin öne çıkan amaçları arasında, belge güvenliği ve yargılamalardaki gecikmelerin azaltılması için dijital altyapının güçlendirilmesi bulunuyor. Disiplin cezalarının açıkça düzenlenmesi, paya ilişkin işlemlerde yetkinlik ve görev dağılımının netleşmesiyle yargılamalarda makul süre için gerekli adımlar atılıyor. Ayrıca e-duruşma, görüntülü dinleme ve elektronik teblat gibi dijital uygulamaların kapsamı genişletilerek iletişim ve delil süreçlerinin hızlanması hedefleniyor. Karekodla doğrulama zorunluluğu getirilecek olan böylesi çözümler, belge güvenliğini güçlendirmeyi ve ihtilafları azaltmayı amaçlıyor.
