Anthropicten Yapay Zeka İş Krizi Çalışması: İşsizlik Oranları Henüz Artmadı
Yapay zeka geliştirme şirketi Anthropic’in yayımladığı son endeks, büyük dil modellerinin (LLM) şu an için işsizlik üzerinde çoğu durumda belirgin bir etkisi olmadığını gösteriyor. Ancak bu bulgu, ekonomistler arasında giderek güçlenen “yapay zeka kaynaklı iş kaybı” tartışmasına yeni bir ölçüt sunmayı amaçlıyor. Araştırmanın iki ekonomisti Maxim Massenkoff ve Peter McCrory, mevcut çalışmada ölçeği henüz büyük kayıplar oluşmadan test ederek, gelecekte ortaya çıkabilecek dalgalanmalarda daha güvenilir sonuçlara ulaşmayı hedeflediklerini ifade ediyorlar. CEO Dario Amodei ise yapay zekanın ekonomik sarsıntılar yaratabileceği konusundaki kaygının öne çıkan isimlerinden biri olarak gösteriliyor. YAPAY ZEKAYA EN AÇIK MESLEKLER olarak adlandırılan bu sistem, üç temel unsuru dikkate alıyor:
- Bir işin içeriğini oluşturan spesifik görevler
- Bu görevlerin hangi bölümünün büyük dil modelleri tarafından yapılabileceği
- Bu görevlerin bugün hâlen yapay zeka tarafından yerine getiriliyor olup olmadığı
Araştırma, bir mesleğin temel görevleri otomasyona daha yatkın hale geldikçe, yapay zekadan etkilenme riskinin de arttığını gösteriyor. Anonimleştirilmiş veriler, bazı görevlerin şu anda gerçek dünyada yapay zeka tarafından yürütüldüğünü işaret ediyor. Riskli kategoride yer alan meslekler arasında bilgisayar programcıları (görevlerin yaklaşık üçte dörtü yapay zeka tarafından mümkün görüyor), müşteri hizmetleri temsilcileri, veri girişi çalışanları ve tıbbi kayıt uzmanları bulunuyor. Önemli bir kesim ise yaklaşık olarak yüzde 30 seviyesinde maruziyet eşiğini aşmıyor; mutfak işleri, cankurtaranlık ve bulaşıkçı gibi insan emeğine dayalı işler bu grupta yer alıyor.
İŞSİZLİK ORANLARI HENÜZ ARTMIYOR Araştırmacılar, en açık mesleklerde çalışanların işsizlik oranlarının, yapay zekaya karşı daha dayanıklı konumdaki çalışanlara kıyasla şu an anlamlı bir şekilde artmadığını belirtiyorlar. ChatGPT’nin yayımlanmasının ardından iki grup arasındaki fark çok küçük kaldı ve istatistiksel olarak anlamlı bulunmuyor. Hatta yüksek risk grubundaki işsizliğin çok az artması bile sıfırdan ayırt edilemiyor. GENÇLER TEHLİKEDE Ancak genç çalışanlar için, özellikle 22–25 yaş aralığında işe alımlarda bazı riskli mesleklerde yavaşlama görülebiliyor; bu durum, yapay zekanın başlangıç aşamasında giriş seviyesindeki çalışanları daha çok etkileyebileceğini gösteriyor.
YENİ GÖZLEM ARACI Anthropic, bu endeksi ekonomistlere yapay zekanın istihdam üzerindeki etkilerini izlemek için bir yol haritası sunması amacıyla geliştirdi. Çalışma, şu andaki gerçek etkisi ile olası etkisi arasındaki farkın küçüklüğüne dikkat çekiyor ve ileride daha ciddi iş gücü dalgalanmalarının yaşanabileceğini ifade ediyor. Bu arada resmi kurumlar da yapay zekanın etkilerini ölçme stratejilerini güncelliyor: ABD’de Census Bureau yapay zeka kullanımını ölçme biçimini revize etti ve bu adım, teknolojiyi kullanan veya kullanmayı planlayan firmalarda belirgin bir artışa yol açtı.
Massenkoff, Çin dönüşümünün işgücü üzerindeki etkisinin yıllar içinde netleştiğini hatırlatarak, yapay zekanın istihdam üzerinde de erken dönemde belirsiz görünebileceğini belirtiyor. COVID-19 salgını sırasında görülen istihdam düşüşüyle karşılaştırıldığında, yapay zekanın etkileri henüz belirginleşmezken bile, diğer ekonomik etkilerin tabloya girmesiyle karmaşık bir görünüm ortaya çıkıyor.
