İran’a Tepki: Harita Gerilimi ve Üç Ülkeye Daire Başlığı
Irak, Ürdün, Filistin ve Mısır dışişleri bakanlıklarının, deniz yetki alanlarına ilişkin haritayı Birleşmiş Milletler’e tevdi etme kararını duyurması, taraflar arasında derin bir memnuniyetsizliğe yol açtı. Irak Dışişleri Bakanlığı’nın açıklamasında, İkili İlişkilerden Sorumlu Müsteşar Büyükelçi Muhammed Hüseyin Bahr el-Ulum’un, Ürdün, Filistin ve Mısır’ın Bağdat Büyükelçileriyle ayrı görüşmeler yaptığı kaydedildi. Taraflar arasındaki bu adımın egemenlik ve uluslararası hukuk ilkeleriyle uyumlu olduğu vurgulandı; ancak karşı tarafların bu tutuma karşı çıkan resmi açıklamaları eleştirildi.
– Ürdün ile siftih Bahr el-Ulum, Ürdün Büyükelçisi Mahir Salim et-Taravine ile yaptığı görüşmede, Irak’ın deniz yetkilerine ilişkin haritanın tevdi edilmesinin sabit bir egemenlik hakkı olduğunu ifade etti. Ürdün tarafının kendi bakış açısından, bu adımın Bağdat’ın resmi görüşünü yeterince yansıtmadığını belirttiği ve uluslararası hukukla uyumlu adımlara dair kaygılarını dile getirdiği ifade edildi. Ürdün’ün bu meseleyi ülke yönetimine ileteceği ve iki ülkenin haklarını koruyacak adil bir soyut çözüme ulaşmayı desteklediğini vurguladı. Ürdün Dışişleri Bakanlığı ise konuyu, uluslararası hukuk ve iyi komşuluk ilkeleri çerçevesinde diyalogla çözme çağrısıyla değerlendirdi.
– Filistin’in bakışı Filistin, Irak’ın tutumunu aktaran görüşmede, Arap işbirliğine verdiği önem doğrultusunda açıklama yaptığını belirtti. Filistinli yetkililer, devletlerin iç işlerine karışmama, egemenliğe saygı ve sorunların diyalog yoluyla çözülmesi prensiplerinin Filistin’in resmi duruşunun temelini oluşturduğunu ifade etti. Ayrıca, Irak’a olan desteğin bölgesel ve uluslararası ölçekte Filistin’in rolünü güçlendirdiğini söyleyen Filistin Dışişleri, konunun Irak’a iletilme sürecinin açık ve ayrıntılı bir şekilde sürdürüleceğini belirtti. 24 Şubat’ta Filistin Dışişleri Bakanlığı, Kuveyt ile Irak arasındaki deniz sınırları koordinatlarına ve haritalara ilişkin BM’ye tevdi edilen dokümanların etkilerini izlediklerini, 1982 BM Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin hükümlerine saygı gösterilmesi gerektiğini ifade etti. Bu açıklamada ayrıca Kuveyt’in egemenliğine ilişkin uluslararası hukuk çerçevesinde destek yinelenerek, anlaşmazlığın iyi komşuluk ve diyalog yoluyla çözülmesi gerektiğine vurgu yapıldı.
– Mısır’ın bakışı Mısır’ın Bağdat Büyükelçisi Ahmed Semir Hilmi, ülkelerinin yaptığı açıklamanın güvenlik ve istikrarın korunmasına verdiği önemi yansıttığını belirtti. Irak’ın tutumunun Mısır yönetimine iletilmesiyle birlikte, 23 Şubat’ta yayımlanan Bakanlık açıklaması da Kuveyt ile Irak arasındaki deniz sınırları konusuna ilişkin diyaloga öncelik verilmesi gerektiğini vurguladı. Kuveyt’in egemenliği ile toprak bütünlüğü ve güvenliğine saygı gösterilmesi gerektiği hususu da yinelendi. İlgili ülkeler, Irak’ın BM’ye sunduğu haritanın bölgedeki diğer ülkelerin tepkisini tetiklediğini hatırlatarak, bu konunun diplomasi ve diyalog yoluyla ele alınması gerektiğini ifade ettiler.
– Kuveyt ile Irak arasındaki gerginlik Irak’ın BM’ye sunduğu deniz alanlarına ilişkin yeni harita, Kuveyt ile aralarında bir gerilim kaynağına dönüştü. Kuveyt Dışişleri Bakanlığı, bu haritaların Kuveyt’in deniz bölgeleri üzerindeki egemenlik haklarını ihlal ettiğini belirterek, Feşt el-Kayd ile Feşt el-Ayc olarak bilinen bölgelerin Kuveyt’e ait olduğunu vurguladı. Bağlantılı olarak Irak Dışişleri Bakanlığı ise 2025 tarihli kararlarına ve 1982 Deniz Hukuku Sözleşmesi’nin hükümlerine atıf yaparak, Irak’ın deniz alanlarındaki haklarının uluslararası kanunlar çerçevesinde korunacağını açıkladı. Bu süreçte bölgeler arasındaki tarihi karşılaşmalar ve önceki BM kararları, iki ülke arasındaki ilişkileri yeniden şekillendirmekte.”
