İzmir Ticaret Odası Başkanı Mahmut Özgener: Sanayicinin Kapasite Kaybı Kaygısı ve Çözüm Önerileri

İzmir Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Özgener, dezenflasyon sürecinin henüz istenilen hızda ilerlemediğini, enflasyonun düşme eğilimini sürdürdüğünü ama güvenilir seviyelere henüz ulaşamadığını dile getirdi. Şubat meclis toplantısında para politikalarının sıkı tutumunu sürdürmenin gerekliliğine değinen Özgener, finansal koşulların reel sektörü zorladığını ve üretim ile yatırım kararlarını olumsuz yönde etkilediğini vurguladı. İş dünyasının endişelerinin anlaşılır ve haklı olduğunun altını çizen Özgener, dezenflasyon programının süresi ve finansal sıkılığın sanayi üzerindeki etkileri konusunda kaygıların somut bir karşılık bulduğunu ifade etti. “Sanayimizin kapasite kaybı riskinin gerçekçi bir temeli olduğuna inanıyoruz” diyerek, emek yoğunu ve KOBİ ağırlıklı sektörlerde karşılaşılan finansmana erişim güçlükleri, işletme sermayesi ihtiyacı, reel kur baskısı ve iç talep daralması gibi önemli sorunlara dikkat çekti.

Enflasyonun kalıcı olarak düşürülmesi sağlanmadıkça sanayideki sıkıntıların sürdürülebilir çözümlere ulaşmasının zor olduğunu belirten Özgener, bu durumun bir sarmal halinde fiyatlama düzenini bozduğu, uzun vadeli yatırımları engellediği ve reel faizi sağlıklı hesaplamayı güçleştirdiğini söyledi. Kaynakların üretimden çok finansal kazanç arayışına yöneldiğini ifade eden konuşmada, sarmaldan çıkışın tek yolunun enflasyonu kalıcı biçimde düşürmek olduğuna vurgu yapıldı.

“Çin ve Hindistan’a ihracatımız baskılanabilir” Dış ticarette rekabetin giderek sertleştiğini belirten Özgener, reel kur hareketlerinin Türkiye’nin Çin ve Hindistan karşısındaki konumunu nasıl etkilediğine işaret etti. Merkez Bankası verilerine göre 2023 yılında 100 milyar doların üzerinde ihracat yapan ilk 10 ülkeden sekizi AB dışında Çin ve Hindistan’ı içerirken, 2025 parite hareketleri TL’nin euro karşısındaki reel değer kaybı nedeniyle AB’ye karşı baskının artmadığını, değer kazanımının ise sınırlı kaldığını gösteriyor. Reel kurdaki yaklaşık %10’luk değerlenmenin AB ihracatını yaklaşık %0,3 düşürdüğü, Çin’e yönelik ihracatı ise %0,5 yani 1,2 milyar dolar oranında azalttığı belirtiliyor. Hindistan’ın dahil olduğu AB dışı ülkelerde etkinin %0,56’ya yükseldiği kaydedildi. Merkez Bankası bu etkiyi sınırlı görse de Özgener, serbest ticaret anlaşmalarıyla Asya rekabetinin kritik hale geldiğini belirtti.

“Desteklenmesi gereken politika öncelikleri” Yeni küresel düzen içinde ekonomik dayanıklılığın yalnız para politikasına bağlı olmayacağını, maliye politikası, yapısal reformlar, ticaret diplomasisi ve bölgesel kalkınma adımlarının uyum içinde yürütülmesinin önemini vurgulayan Özgener, desteklenmesi gereken politika başlıklarını sıraladı. Enflasyon tek haneye inene kadar öngörülebilir para politikalarının sürdürülmesi ve iletişimin güçlendirilmesi gerektiğini ifade eden Özgener; kamu harcamalarının verimlilik odaklı yatırımlara yönlendirilmesini, bankacılıkta kredi tahsis kalitesinin artırılmasını ve kredilerin üretken sektörlere kanalize edilmesini talep etti. Ayrıca işgücü piyasasında beceri uyumsuzluğunu azaltacak reformlar, kadın ve genç istihdamını artırıcı düzenlemeler, dijitalleşme ve otomasyon yatırımlarının hızlandırılması, KOBİ’lerin teknolojiye erişiminin güçlendirilmesi ve Gümrük Birliği’nin modernizasyonunun da öncelikler arasında olduğunu söyledi. Enflasyonla mücadelede taviz verilmeden mikro politikaların uygulamaya alınması gerektiğini belirten Özgener, likiditesi bozulan ancak kapasitesi güçlü firmalara geçici destekler sağlanması, rekabet baskısı altındaki sektörlere verimlilik odaklı dönüşüm teşvikleri verilmesi ve üretim ile ihracata odaklı firmalara yönelik seçici maliyet azaltıcı uygulamaların hayata geçirilmesini önerdi.