Okul Kıyafetinde ve Kitapta Fahiş Fiyat Kıskacı: Velinin “Hayır” Deme Hakkı
Eğitim öğretim yılı yaklaşırken velilerin en büyük kabusu, özel okulların eğitim ücreti dışında çıkardığı kabarık ek masraflar listesi oluyor. Özellikle okul yönetimlerinin “Kitapları, kırtasiye malzemelerini ve formaları sadece bizim anlaşmalı olduğumuz yerlerden ya da doğrudan okuldan alacaksınız” şeklindeki dayatması, piyasa fiyatının çok üzerindeki rakamlarla birleşince bütçeleri sarsıyor. Birçok veli, çocuğunun okulda dışlanacağı veya kayıt işlemlerinde sorun çıkacağı endişesiyle bu duruma boyun eğse de, aslında hukuk bu “paket satış” zorlamasını açıkça yasaklıyor. Milli Eğitim Bakanlığı mevzuatı ve Tüketici Kanunu, eğitim hizmeti ile ticari mal satışının birbirine bağlanmasını bir hak ihlali olarak görüyor.
Bir okulun eğitim hizmeti vermesi, size piyasada yarı fiyatına bulabileceğiniz bir kitabı veya sıradan bir tişörtü üç katı fiyata satma yetkisi vermez. Okul yönetimleri sadece hangi kitapların okutulacağını veya hangi kıyafetlerin giyileceğini belirleme hakkına sahiptir; bu materyallerin nereden tedarik edileceği konusunda veliyi zorlayamazlar. Eğer okul, dışarıdan alınan aynı yayını kabul etmiyor veya sadece kendi sattığı kıyafetle öğrenciyi sınıfa alacağını söylüyorsa, bu durum “hizmetten kaçınma” ve “sözleşmeye aykırılık” teşkil eder. Üstelik bu tip zorlamalar, rekabet hukuku açısından da durumun kötüye kullanılması anlamına gelir ve ağır idari yaptırımları beraberinde getirir.
Bu dayatmayla karşılaştığınızda izleyeceğiniz en etkili yol, okul yönetimine bu alımları dışarıdan yapacağınızı yazılı olarak bildirmektir. Eğer okul bu konuda ısrarcı olur ve fahiş bedelleri tahsil ederse, ödediğiniz faturayla birlikte Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurarak aradaki fahiş farkın iadesini talep edebilirsiniz. Ayrıca Milli Eğitim Bakanlığı’nın “MEBİM” hattı veya CİMER üzerinden yapılacak bir şikayet, okulun bu ticari baskısı üzerinde ciddi bir denetim mekanizması oluşturur. Unutmayın, okul bir eğitim yuvasıdır, bir mağaza değil. Çocuğunuzun eğitim hakkı, sizin piyasa araştırması yaparak en uygun fiyatlı ürünü seçme özgürlüğünüzle çelişemez.
