“Sorumlu Değiliz” Yazısı Sizi Korur mu? Otoparkta Gizlenen Haklarınız
Şehir hayatının keşmekeşinde aracımızı bir valeye teslim ederken veya bir alışveriş merkezinin otoparkına bırakırken gözümüze çarpan o meşhur “Aracınızda meydana gelen hasarlardan veya kaybolan eşyalardan işletmemiz sorumlu değildir” yazısı, aslında çoğu zaman hukuki bir illüzyondan ibarettir. İşletme sahipleri bu tabelaları asarak üzerlerindeki sorumluluğu tamamen attıklarını düşünseler de, hukuk bu duruma “Sen bir hizmet sunuyorsan, o hizmetin güvenliğinden de sorumlusun” diyerek yaklaşır. Bir valeye anahtarınızı teslim ettiğiniz an veya ücretli/ücretsiz bir otoparkın sınırları içine girdiğinizde, işletme ile aranızda hukuken bir “saklama sözleşmesi” kurulmuş sayılır. Bu sözleşme gereği işletmeci, kendisine emanet edilen malı korumak ve aldığı gibi teslim etmekle yükümlüdür. Dolayısıyla, o camdaki yazı sadece psikolojik bir caydırma yöntemidir ve kanun önünde hiçbir hükmü yoktur.
Aracınızı valeden teslim alırken bir çizik fark ettiğinizde veya bagajınızdaki bir eşyanın yerinde olmadığını gördüğünüzde, işletmenin “Biz yazı asmıştık, kabul etmiyoruz” savunması Türk Borçlar Kanunu karşısında hızla çöker. Yargıtay’ın bu konudaki yerleşik kararları oldukça nettir: Bir işletme otopark hizmeti veriyorsa, gerekli güvenlik önlemlerini almak, kamera sistemlerini kurmak ve personeline hakim olmak zorundadır. “Sorumsuzluk kaydı” olarak bilinen bu tip tabelalar, tüketicinin haklarını kısıtlayan “haksız şartlar” kategorisine girer. Eğer aracınız valedeyken bir kazaya karışırsa veya içinden bir eşyanız çalınırsa, işletme kusuru olmadığını ispatlamadığı sürece tüm zararı tazmin etmekle yükümlüdür. Hatta anahtarı valeye teslim ettiğiniz noktadan itibaren, aracın otoparka çekilmesi ve geri getirilmesi sırasındaki tüm trafik cezaları ve hasarlar da doğrudan işletmenin sorumluluk alanındadır.
Böyle bir mağduriyet yaşadığınızda yapmanız gereken en önemli hamle, aracı teslim almadan önce durumu tespit etmektir. Aracın yanından ayrılmadan polis veya jandarma çağırarak tutanak tutturmak ya da işletme yetkilisiyle birlikte hasarı imza altına alan bir belge hazırlamak işinizi kolaylaştırır. Eğer işletme sorumluluğu reddederse, güvenlik kamerası görüntülerinin saklanmasını talep ederek e-Devlet üzerinden Tüketici Hakem Heyeti’ne başvurabilirsiniz. Unutmayın, hiçbir tabela bir işletmeyi yasaların üzerinde kılamaz. “Eşyadan sorumlu değiliz” yazısı sadece o tabelayı asan kişinin temennisidir; hukukun emri ise emanete sahip çıkılmasıdır.
