ABD’den İran’a 15 Gün Mesajı: Bölgedeki Askeri Yığınak Büyüyor
ABD’nin bölgede yoğunlaşan askeri hareketliliği, eski Pentagon yöneticileri ve güvenlik uzmanları tarafından “son derece önemli ve olağanüstü hızlı” olarak değerlendiriliyor. Strateji uzmanı Becca Wasser, hava gücü açısından yapılan yığınağın 2003 Irak Savaşı öncesindeki tabloyla benzerlik taşıdığını ifade ediyor: Ya anlaşma ya talihsiz sonuçlar diye özetlenen yaklaşımın eşiğinde olduğumuzu gösteriyor.
Eski Savunma Bakan Yardımcısı Dana Stroul ise Karayipler’deki son yığınağın çok daha kapsamlı olduğunu belirtiyor; Trump yönetiminin mevcut krizde somut bir sonuç elde etmek istediği görüşünü paylaşıyor. Haberde, olası bir askeri adımın “travmatik” etkiler doğurabileceği ve Haziran’daki İran saldırılarına benzer sonuçlar yaratabileceği ifade ediliyor: Ya bir anlaşma olacak ya da onlar için talihsiz olacak.
SALDIRININ OLAĞANAKİSİ The Wall Street Journal’e göre olası bir Amerikan saldırısının ilk dalgasında hedefler netleşirken, Teheran’ın karşılık vermesi halinde daha geniş ve yıkıcı operasyonlar söz konusu olabilir. Ancak bazı üst düzey Amerikalı yetkililer, bu yaklaşımın İran’ı müzakere masasından uzaklaştırabileceği yönünde uyarıyor. Ayrıca bölgede taraflar arası gerilim, geniş çaplı bir savaşı tetikleme potansiyeli taşımaktadır.
HAVA İRİŞİ VE SAVUNMA KESİTİ Son günlerde Atlantik’i aşan onlarca yakıt ikmal ve nakliye uçağı, bölgeye yakın noktalara konuşlandırıldı. Flightradar24, üç gün içinde 39 tanker uçak ve 29 ağır nakliye uçağının Avrupa’ya yöneldiğini gösteriyor. Uzmanlar bu hareketleri kritik destek unsurları olarak değerlendirirken erken uyarı ve kontrol uçaklarının da bölgeye yerleşmesini “ciddi bir askeri hazırlık” olarak niteliyorlar.
DENİZ DUVARI: UÇAK GEMİLERİ VE DONANMA ABD Donanması, bölgede en az bir uçak gemisi, sekiz destroyer ve birkaç kıyı savaş gemisinin konuşlu olduğunu bildirdi. En yeni uçak gemisi USS Gerald R. Ford ile üç destroyerin bölgede hareket halinde olduğu ifade edilirken, uydu görüntülerine göre USS Abraham Lincoln da Umman açıklarında tespit edildi. Bu gemilerde binlerce asker ile çok sayıda savaş uçağı bulunuyor. Trump, gerektiğinde Diego Garcia üssünü de kullanabileceğini söylemiş olsa da İngiltere’nin bu fikre ikna olmaması dikkat çekiyor.
SÜRE VE MALİYET: KARARLILIKLA YOLA DEVAM Uzmanlar, böylesi bir yığınak için süresiz bir operasyonun sürdürülebilir olmadığını belirtiyorlar. Wasser’a göre Karayipler’e konuşlanan güç maliyeti yaklaşık 3 milyar dolar. Eski Pentagon yetkilisi Mark Cancian ise geri sayımın Gerald R Ford’un operasyon pozisyonuna geçmesiyle başlayabileceğini, fakat geminin yedi aydır görevde olması ve Pasifik’te Çin donanmasına karşı ABD’nin uçak gemisi eksikliği açısından baskı altında bulunduğumuzu ifade ediyor.
DİPLOMASİ SÜRÜKEN GERİLİM Askeri hazırlıklar devam ederken ABD ve İranlı yetkililer Cenevre’de dolaylı görüşmeler yürütüyor. Taraflar bazı ilerlemeler kaydedildiğini belirtirken, temel konuda ciddi görüş ayrılıkları sürüyor. Bu ay Abraham Lincoln’e yaklaşan bir Shahed İHA’sını düşürmenin bildirildiği bir günün ardından, İran Devrim Muhafızları bir ABD destroyerine karşılık verme tehdidinde bulundu. ABD’nin yeniden konuşmaya yöneldiği bu süreçte, taraflar arasında tansiyon yükselmeye devam ediyor.
İSRAİL ZİYANI MI? İRAN’IN KARŞILIĞI İran’da daha geniş çaplı bir müdahale ihtimali konuşuluyor. Natanz ve Isfahan gibi geçmişte bombalanan nükleer tesislerinde yeniden inşa çalışmaları sürüyor. Dini lider Ayetullah Hamaney’in, “Bir uçak gemisinden daha tehlikeli olan, onu denizin dibine gönderebilecek silahtır” sözleriyle tehditkâr bir ton ortaya çıktı. Devrim Muhafızları, Hürmüz Boğazı’nda tatbikatlar gerçekleştirdi ve bu tatbikatlar İran ile Rusya’nın Güney İran sularında ortak deniz exerçizilerine de zemin hazırladı. Quds Haber’in bu tatbikatları, düşmanın psikolojik savaşını bozmayı amaçladığı yönünde haberler paylaşıyor.
