Yıllardır Araştırılan Canavar Asteroit Gizemi Çözüldü
Nature Communications’ta yayımlanan yeni çalışmalar, uzun süredir tartışılan Silverpit yapısının bir asteroit çarpması sonucunda oluştuğunu netleştiriyor. Araştırmaya göre yaklaşık 160 metre genişliğinde bir dev asteroit, Kuzey Denizi olarak adlandırılan bölgeye, açık denizde yaklaşık 130 kilometre mesafeden çarpmış durumda.
Çarpmanın etkisi deniz tabanında gizli bir krater yarattı ve bölgede su seviyesini kilometrelerce yükseltti. Dalga yüksekliği 100 metrenin üzerinde ölçülmüş ve Big Ben’i andıran dev bir su duvarı oluşturarak Londra kıyılarına kadar etkisini hissettirmiş görünüyor. Bilim insanları, bu dalgaların tarih öncesi Kuzey Denizi boyunca yayılan dev bir tsunamiye dönüştüğünü değerlendiriyor.
20 YILLIK TARTIŞMA SONA ERDİ Kraterin varlığı 2002 yılında ilk kez gündeme geldiğinde bilim dünyası ikiye bölünmüştü; bazı araştırmacılar çarpmanın izlerini savunurken, diğerleri oluşumun yeraltı tuz hareketleri veya volkanik çökmelerle açıklanabileceğini ileri sürüyordu. Ancak bu çalışma, gelişmiş sismik görüntüleme teknikleri ve deniz sondajlarından elde edilen kaya örnekleriyle tartışmaya kesin bir nokta koyuyor. Krater tabanında bulunan yüksek enerjili çarpışmalarda görülen şoklanmış kuvars ve feldspat kristalleri, asteroit çarpmasını net kanıt olarak gösteriyor. Projede liderlik yapan Uisdean Nicholson, bulguların şüpheye yer bırakmayacak şekilde kanıtladığını ifade etti.
TARİH ÖNCESİ TSUNAMİ Bilgisayar modelleri, asteroidin batı yönünden düşük açıyla atmosfere girdiğini ve denize çarptığını gösteriyor. Çarpma anında oluşan yaklaşık 1,5 kilometre yüksekliğindeki su ve kaya sütunu ise zamanla çökmüş ve bölgeye dev bir tsunami yayılmış. Bu dalganın günümüzden çok daha güçlü fırtına kabarmalarından bile etkili olduğu belirtiliyor. Yeni bulgulara katkıda bulunan Gareth Collins (Imperial College London), elde edilen kanıtları tartışmayı bitiren nihai delil olarak nitelendirdi.
NEDEN ÖNEMLİ? Bu keşif, Dünya’nın geçmişinde yaşanan büyük felaketlerin nasıl şekillendiğini anlamanın ötesinde, asteroid çarpmalarının gezegen yüzeyi ve yer altı yapılarının uzun vadeli etkilerini kavramak ve gelecekteki tehlikeleri öngörmek açısından kritik bir referans sunuyor.
