Yapay Zekanın İklim Faydası İddialarını Bozan Rapor: Yüzde 74’ü Kanıtsız Çıktı
Çevre örgütleri arasında kurulan bir konsorsiyum, Beyond Fossil Fuels, Climate Action Against Disinformation, Friends of Earth US, Green Screen Coalition, Green Web Foundation ve Stand.earth gibi aktörleri bir araya getirerek yeni bir rapor yayımladı. İncelenen doküman, yapay zekanın iklim eylemine fayda sağladığını iddia eden 154 açıklamayı ele aldı ve bunların güvenilirliğini sorguladı.
Rapor, Avrupa’daki Yapay Zeka Etki Zirvesi 2026 için hazırlık sürecinin hemen öncesinde, 19-20 Şubat’ta Yeni Delhi‘de düzenlenecek zirve öncesi kamuya açıklandı. Bulgulara göre, iddiaların yüzde 36’sı herhangi bir kanıt sunmuyor; yüzde 26’sı yayımlanmış akademik makalelere atıfta bulunurken, geri kalan kısmı zayıf kanıtlar ve taraflı savunularla sınırlı kalıyor. Bu durum, teknolojik gelişmelerin iklim üzerinde tutarlı ve ölçülebilir faydalarını görmekten ziyade, endüstrilerin kârını destekleme amacı güden açıklamalara yönelmesine işaret ediyor.
Rapordaki analiz, tüketici odaklı üretken yapay zeka sistemleri olan ChatGPT, Gemini veya Copilot gibi araçların iklim üzerinde belirgin ve doğrulanabilir bir emisyon azaltımı sağlamış tek bir örneğini bile ortaya koyamadı. Bağımsız iklim ve enerji analisti Ketan Joshi, bu durumu şu sözlerle özetledi: “Teknoloji şirketleri, enerji yoğun veri merkezlerinde neler olup bittiğini açıklamaktan kaçınarak gezegeni etkileyen büyümeyi yeşil yıkamayla örtmeye çalışıyor.” Joshi ayrıca yapay zeka veri merkezlerinin her gün kömür ve gazla çalıştığını vurgulayarak iklim yararlarının kamuya verilen zararlı etkilerin karşısında netleşmediğini belirtti. Ayrıca raporun yazarı Jill McArdle da, büyük teknoloji şirketlerinin yapay zekâ heyecanının kullanıcıların dikkatini enerji ve su tüketimi yüksek olan veri merkezlerinin hızlı büyümelerinden uzaklaştırdığını ifade etti. McArdle, “İklimi ikna edici verilerle desteklemeyen hiçbir iddia haiz bir kurtuluş vaadi sunamaz; güvenilir ve doğrulanabilir veriler olmadan endüstri kendini temiz gösteremez” şeklinde uyarıda bulundu.
İddiaların artan enerji talebini fosil yakıtlara bağlaması eleştirisi, teknoloji endüstrisinin enerji ihtiyacını büyüterek fosil yakıt endüstrisini dolaylı olarak güçlendirdiği yönündeki kaygıları da tetikliyor. Rapor, savların gerçek bilimsel kanıtlarla desteklenmesi gerektiğini vurgulayarak, iklim politikaları ve kurumsal iletişim arasındaki güven ilişkisini yeniden düşünmeye çağırıyor.
