Uzayda İlk Kez Yapay Zeka Çalıştırıldı: Teknoloji Tarihinde Yeni Bir Dönem
Uzay teknolojileri ile yapay zekânın kesiştiği noktada bugüne kadarki en hızlı entegre çözümler hayata geçiriliyor. Alibaba Cloud’un Qwen-3 modeli, yörüngede çalışır hale getirildi ve Adaspace Technology tarafından kurulan yörünge bilişim merkezine başarıyla bağlandı. Operasyonun ilk aşaması Kasım ayında tamamlandı ve model, uzayda doğrudan çeşitli çıkarım görevlerini yerine getirdi.
Sorgudan Sonuca: 2 Dakikadan Kısa Bir Zincir Teknik bilgiler, Alibaba tarafından hafta başında paylaşıldı. Şirket yetkilileri, Dünya’dan gelen sorguların alınması, yapay zekâ çıkarımının uzayda yapılması ve sonuçların Dünya’ya geri iletilmesi sürecinin toplamında iki dakikadan daha az bir süre aldığını belirtti. Bu hız, bugüne kadar yalnızca yer tabanlı veri merkezlerinde görülen bir performans olarak öne çıktı.
Star-Compute Projesi’nin İlk Adımı Qwen-3’ün entegrasyonu, Adaspace’in Star-Compute Project adıyla yürüttüğü büyük ölçekli uzay bilişim altyapısının ilk adımı olarak kayda geçti. Projenin amacı, fiziksel yapay zekâ uygulamalarını desteklemek ve model eğitimi ile çıkarım süreçlerini uzaya taşımak. Planlanan ağ, toplamda 2.800 uydudan oluşacak ve ilk uzay bilişim merkezi bundan önce geçtiğimiz yıl mayıs ayında yörüngeye konuldu. Bu merkezin 12 uydudan oluşması ve dünya üzerindeki ilk yapay zekâ bilişim uydusu ekibine işaret etmesi dikkat çekiyor.
Neden Uzay? Uzayda veri işleme fikri başlangıçta iddialı görünse de sağladığı avantajlar netleşiyor: sınırsız güneş enerjisi, daha düşük soğutma gereksinimi, düşen fırlatma maliyetleri ve veri iletim maliyetlerinde azalma gibi unsurlar bu yaklaşımı cazip kılıyor. Ayrıca yer tabanlı veri merkezlerinin karşılaştığı birçok fiziksel sınırlama da bu yöntemde önemli ölçüde ortadan kalkıyor. Ölçeklenebilirlik ise asıl odak noktası. Adaspace, projeyi hızla büyütmeyi hedefliyor ve ikinci ile üçüncü uzay bilişim merkezlerinin üretim aşamasında olduğu bildiriliyor. Bu merkezlerin 2026’da yörüngeye yerleşmesi planlanıyor. Nihai hedef ise 2.400 çıkarım uydusu ve 400 eğitim biriminden oluşan bir sistemi alçak Dünya yörüngesine konuşlandırmak; tam ölçekli devreye alım için 2035 yılını işaret ediyor.
