Türk Boğazlarındaki Gemi Hareketliliği 2025: 84 Bin 640’a Ulaştı
İstanbul ve Çanakkale Boğazları, dünya deniz ticaretinin en kritik geçiş noktaları olarak 2025 yılında da hareketliliğini sürdürdü. Türkiye, boğazlardan geçen gemilere kılavuzluk hizmeti sunmaya devam ederek toplamda 84 bin 640 geminin geçişi esnasında 48 bin 579 kılavuzluk hizmeti gerçekleştirdi.
İstanbul Boğazı üzerinden geçen 40 bin 172 geminin yaklaşık %61,3’ünü oluşturan 24 bin 608 gemiye kılavuzluk hizmeti sağlandı. Bu süreçte geçen gemilerden yük kaptanlığının yönetildiği pay, yüksek bir oranda kaydedildi.
Çanakkale Boğazı üzerinden ise 44 bin 468 geminin geçişi kaydedildi ve bunların %53,9’u, yani 23 bin 971 gemi, kılavuz kaptanlarımız tarafından yönlendirildi. Boğazlardaki toplam gemi hareketliliği 84 bin 640 olarak ölçüldü; bu hareketlilik sırasında 48 bin 579 kılavuzluk hizmeti sunuldu.
En çok kullanılan gemi türleri açısından 2025 yılında boğazlardan en yoğun şekilde gemi geçişi yapan kategori, genel kargo gemileri oldu. İstanbul Boğazı’ndan 14 bin 724, Çanakkale Boğazı’ndan ise 13 bin 870 genel kargo gemisi geçiş yaptı. Bu gemi türünü sırasıyla dökme yük gemileri izledi; İstanbul’da 7 bin 493 ve Çanakkale’de 8 bin 66 dökme yük gemisi geçti.
Geçiş yapan gemiler üzerinde taşınan yükler de dikkat çekiciydi: İstanbul Boğazı’nda toplam 422,8 milyon ton yük taşındı; bunlardan tehlikeli yükler 203,7 milyon tonunu oluşturdu. Çanakkale Boğazı’nda ise toplam 570,3 milyon ton yük hareketliliği görüldü, tehlikeli yükler ise 232,5 milyon ton olarak kaydedildi.
Gemi boyutları analiz edildiğinde, 300 metreden büyük gemilerden 128’i İstanbul Boğazı’ndan, 660’ı Çanakkale Boğazı’ndan geçti. 250–300 metre boy aralığındaki gemi geçişlerinde ise İstanbul’da 1.836, Çanakkale’de 3.011 geçiş olduğu belirtildi.
Bayrak dağılımı ise yoğun ilgi gördü: Panama bayrağı taşıyan 12 bin 823 gemi en çok geçiş yapan ülke olurken, Türk bayrağı taşıyan gemiler 12 bin 765 ile ikinci, Liberya bayrağı taşıyan gemiler ise 10 bin 735 ile üçüncü sırada yer aldı.
Deniz güvenliğinde kayda değer iyileştirmeler kapsamında, Türk Arama Kurtarma Bölgesi içinde yürütülen arama-kurtarma faaliyetleri 2025 yılında da en üst düzeyde koordine edildi. Toplam 299 deniz aracı kazasına müdahale edilerek 561 kişi kurtarıldı. Deniz araçlarının karıştığı kazalarda önceki yıla göre yüzde 21 azalma görüldü.
Boğazlar için düzenlemelerle can, mal, deniz ve çevre güvenliği hedeflenerek çalışmalar yürütülüyor. 2025 yılında Türk Boğazları Deniz Trafik Düzeni Yönetmeliği Uygulama Yönergesi revize edilerek değişen ihtiyaçlara uyum sağlandı. Kruvaziyer turizmde de artış yakalanıyor: İstanbul limanları 2024 yılında 204 kruvaziyer gemisini ağırlarken 2025 yılında bu sayı yaklaşık %30 artışla 265 gemi ve 625 bin 517 kruvaziyer yolcusu kapasitelerine ulaştı.
