Türk Balıkçıları Ağı Somali’ye Atan ve İhracatta Rotayı Çin’e Çevirdi
Türkiye’nin son yıllardaki su Ürünleri ihracatı, büyümeyi sürdüren bir ivmeyle ilerliyor. Çin pazarına yönelik açılışlar ve Afrika kıyılarında süregelen balıkçılık faaliyetleri, sektörün uluslararası görünümünü güçlendiriyor. İSHİB’in düzenlediği Seafood Expo Global, Barselona’da Türk üreticileriyle perakendeciler, restoran zincirleri ve diğer paydaşları buluşturdu. Fuara 16 firma ana katılım gösterirken, ek olarak 8 Türk şirketi bireysel katılım sağladı; toplamda 45 Türk firma, fuar boyunca ekipman ve makine üreticileriyle birlikte sunumlarını gerçekleştirdi.
Oğulcan Kemal Sagun ve ekibi, Avrupa’da Norveç’in ardından ikinci sırada olan Türkiye’nin su ürünleri ihracatını, dünya sıralamasında da ilk 10 arasında konumlandırıyor. Afrika’da Moritanya’dan Sierra Leone’ye kadar uzanan sahil ülkelerinde lisanslı balıkçı gemilerinin sayısının 4 bin 500’ü aştığını belirten Sagun, önümüzdeki dönemde Somali’de de avcılık için gerekli izinlerin alınmasını ve bu bölgenin potansiyel olarak ihracat kalemlerine eklenmesini öngörüyor. Bu süreçte balıkçılık faaliyetlerinin artmasıyla iç pazardan dış pazara yönelen talebin güçlenmesi bekleniyor. İhracatta 2026 hedefi olan 2,5 milyar dolar hedefi, 2025’te %11 büyüyerek 2,2 milyar dolar seviyesine ulaşan rakamlar üzerinden ilerliyor. Şu an 110 ülkeye ihracat gerçekleştirildiği belirtiliyor.
Fuar kapsamındaki açıklamalarda, Çin fuarının bu yıl milli katılımla karşılanacağı ve Somon ile Orkinos gibi ürünlerin Çin pazarına sunulmaya başlandığı ifade edildi. Çin açılımı ile birlikte ihracat hedeflerinin ön planda olduğu vurgulanırken, ABD ile Çin arasındaki rekabetin Türk firmaları için yeni fırsatlar doğurduğu dile getirildi. Sagun, Çin’e yönelik ihracatın artmasıyla toplam ihracat rakamlarının katlanabileceğini söyledi.
İç pazar ve dış pazarda dengeler konusunda Sagun, Türkiye’nin kişi başına balık tüketiminin uluslararası ortalamanın altında kaldığını belirtti. Yıllık ortalamanın 7,5-8 kilogram civarında olduğunu, Yunanistan’da 20 kg, İspanya’da 30 kg ve Japonya’da 60 kg seviyelerinin üzerinde tüketim olduğunu hatırlattı. İç talebin zayıf olması nedeniyle sektörün ağırlığını ihracata veren Türkiye için başarı anahtarı, balık çeşitliliği ve maliyet verimliliğinden geçiyor. 2025’te levrek, çipura, çiğ somon ve orkinosta güçlü ihracat rakamları elde edildi; en çok ihracat yapılan ülkeler arasında Rusya, İtalya, Hollanda, Yunanistan, Birleşik Krallık, Japonya ve ABD öne çıkıyor.
Ucuz yem hammaddesiyle rekabet gücü Sagun, Rusya’da yaşanan enerji ve ambargo etkilerinin ardından Türkiye’nin balık unu ve yağı için ucuz yem hammaddesi üretme olanaklarını değerlendirdiğini belirtti. Bu yaklaşım, maliyetleri düşürerek kaliteyi koruma odaklı üretim stratejisiyle küresel pazarda Türkiye için yeni bir açılım sağlayabilir. Somut hedefler arasında, Somali ve Afrika’daki avcılık faaliyetlerinin yaygınlaştırılması ve ihracatta maliyet avantajlarından yararlanılması yer alıyor.
Fuarın gösterisi ve ilgi Türkiye pavilyonunda gerçekleştirilen tadım etkinlikleri ile ünlü şefların eşliğinde Türk su ürünlerinin öne çıktığı düşünceye sahne oldu. Fuarda sergilenen 300 kilogramlık orkinos, ziyaretçilerin dikkatini çeken en büyük balık olarak öne çıktı ve fuarın toplam ziyaretçi sayısının on binlerce profesyonele ulaştığı belirtildi.
