Tüketici Hakem Heyeti Kararlarının Uygulanması
Tüketici hakem heyetine yapılan başvuruların ardından verilen kararların ne anlama geldiği ve bu kararların nasıl uygulanacağı, en çok merak edilen konuların başında geliyor. Özellikle karar lehe çıktığında “Şimdi ne olacak?” sorusu hemen gündeme geliyor. Bu yazıda, tüketici hakem heyeti kararlarının temel özelliklerini ve uygulamada nasıl sonuç doğurduğunu kısaca ama net şekilde ele alalım.
Öncelikle şunu bilmek gerekiyor: Tüketici hakem heyetleri tarafından verilen kararlar, taraflar açısından bağlayıcıdır. Başvurudan sonra heyet, kural olarak altı ay içinde karar verir; gerekli görülürse bu süre en fazla altı ay daha uzatılabilir. Verilen karar tarafları bağlar, ancak bu durum kararın kesin olduğu ve itiraz edilemeyeceği anlamına gelmez. Taraflar, kararın kendilerine tebliğ edilmesinden itibaren on beş gün içinde, hakem heyetinin bulunduğu yerdeki tüketici mahkemesine itiraz yolu açık ise ve karar kesin değilse itiraz edebilir. Bu süre hak düşürücü nitelikte olduğu için kaçırılmaması önemlidir.
Kararın uygulanmaması halinde ise tüketicinin elinde önemli bir imkân bulunmaktadır. Satıcı ya da sağlayıcı firma, hakem heyeti kararını yerine getirmezse icra dairesine başvurulabilir. Tüketici hakem heyeti kararları, mahkeme kararı niteliğinde kabul edildiğinden, ilamlı icra yoluyla takip yapılması mümkündür. Örneğin para iadesine hükmedilmiş olmasına rağmen ödeme yapılmıyorsa, ilamlı icra takibi başlatılarak borçlu firmanın mal varlığına haciz uygulanması dahi söz konusu olabilir.
Burada sıkça karıştırılan bir başka nokta da itirazın icraya etkisidir. Hakem heyeti kararına itiraz edilmiş olması, kural olarak kararın icra edilebilirliğini durdurmaz. Yani itiraz süreci devam ederken de karar icra edilebilir. Ancak talep edilmesi halinde hâkim, gerekli görürse icranın tedbiren durdurulmasına karar verebilir. Bu durum her dosyada otomatik olarak gerçekleşmez; ayrıca değerlendirilir.
Sonuç olarak, tüketici hakem heyetine yapılan başvuru sonrasında lehe bir karar çıkmasına rağmen satıcı ya da sağlayıcı bu kararı yerine getirmiyorsa, tüketici açısından süreç bitmiş sayılmaz. İcra dairesine başvurularak kararın zorla uygulanması mümkündür. Tüketici hakem heyeti kararlarının, satıcı veya sağlayıcının inisiyatifine bırakılmış tavsiye kararları olmadığını; gerektiğinde icra yoluyla hayata geçirilebileceğini bilmek, hak kaybı yaşanmaması açısından büyük önem taşır.
