TÜİK Enflasyon Sepetini Güncelledi: Yeni Veriler ve Etkileri
Hanelerin günlük harcamalarını daha gerçekçi yansıtmak amacıyla TÜFE hesaplamalarında kullanılan sepet ve sınıflama yapısı güncellendi. TÜİK, her yıl toplanan fiyatları gözden geçirerek temel tüketim kalıplarını COICOP-2018 standardına uyumlu biçimde gruplandırıyor ve baz yılı olan 2025’i 100 olarak kabul ediyor. Bu değişiklik, endeksi yeniden hesaplamak yerine mevcut verilerin yeni sınıflandırmaya uygun şekilde organize edilmesini sağlıyor. Sonuç olarak, manşet enflasyon oranlarında hemen bir fark beklenmiyor; bazı alt endeksler arasındaki sınıflama farklarından dolayı küçük değişiklikler görülebilir.
Bu yıl itibarıyla, veri derlenirken kullanılan ürün sayısı önemli ölçüde artış gösterdi ve sepete yeni maddeler eklenirken bazı eski maddeler ise çıkarıldı. Örneğin simit, yöresel peynirler, hazır pizzalar ve okul forması gibi 38 yeni madde listeye dahil edilirken; kakao, ekmek hamuru ve gazeteler gibi 30 ürün sepette yer almaktan çıktı. Ayrıca, otomobil kategorisinde değişiklikler yapılacak; 2026 yılında dizel otomobil tamamen TÜFE sepetinden çıkarken, benzinli, elektrikli ve hibrit otomobiller için yeni alt çeşitler eklenecek.
Ana grup ağırlıkları için yapılan güncellemeler, 2003=100 bazını 2025=100 olarak değiştirdi ve bu çerçevede ana grup sayısı 12’den 13’e çıktı. Dijital ürünler ve dijital içeriklere ilişkin kategoriler COICOP-2018 kapsamında ayrı bir sınıf olarak ele alındı ve belirsiz tanımlar ortadan kaldırıldı. Sigorta ve finansal hizmetler, enflasyon hesaplamasında yeni bir harcama grubu olarak eklenirken, bazı ana gruplarının ağırlıkları değişti. Gıda ve alkolsüz içeceklerin ağırlığı %24,96’dan %24,44’e gerilerken, konut, su, elektrik, gaz ve diğer yakıtlar %15,21’den %11,40’a düştü; ulaştırmanın ağırlığı ise %15,34’ten %16,62’ye yükseldi.
Bu değişiklikler kapsamında enerji ve uyum gerektiren sınıflar yeniden yapılandırıldı ve bazı ana gruplarında ağırlık artışları kaydedildi. Ayrıca, giyim ve ayakkabı, mobilya ve evde kullanılan ekipmanlar, ev bakım–onarım, eğlence ve kültür gibi kategorilerdeki ağırlıklar arttı ve diğer bazı gruplar ise önemli ölçüde küçüldü. Ağırlık değiştirme işlemleri, %2,75 ila %11,13 arasında değişen oranlarda vurgulandı; örneğin sigorta ve finansal hizmetlerde %1,07, bilgi ve iletişimde %3,10, eğitimde %2,02, sağlıkta %2,79 ve kişisel bakım ile sosyal koruma kapsamında %4,49 gibi rakamlar belirlendi.
