TOBB: Sanayi Kapasite Raporu Sayısı 93 BİN 864’e Geriledi
2024 yılında 94 bin 150 olan kapasite raporu sayısı, 2025 yılında %0,3 azalarak 93 bin 864’e geriledi. Raporlara konu olan üretim tesislerinde çalışanların dağılımı ise uzun vadeli bir görünüm sunuyor: 1-9 çalışanın bulunduğu tesisler %48,18; 10-49 çalışan %35,77; 50-99 çalışan %7,8; 100-249 çalışan %5,64 ve 250 ve daha fazlası için %2,61 oranında pay taşıyor.
Geçerli raporlara göre toplam istihdam, bir önceki yıla göre %3,9 azalarak 3 milyon 850 bin 612 kişi olarak kaydedildi. İstihdam dağılımında en çok çalışan bulunan tesisler, sırasıyla 1-9 kişilik gruplarda %5,6; 10-49 kişilik gruplarda %20,88; 50-99 için %13,64; 100-249 için %21,60 ve 250+ çalışanlı tesislerde %38,28 pay aldı.
İllere göre en çok çalışan istatistiği İstanbul (725 bin 843), Bursa (321 bin 704), Kocaeli (256 bin 954), Ankara (251 bin 520) ve İzmir (176 bin 380) şeklinde gerçekleşti. En az çalışan bulunan beş il ise Hakkari (1.044), Kars (1.039), Tunceli (414), Ardahan (399) ve Bayburt (266) olarak sıralandı.
Büyük firmaların istihdamdaki payı yükseldi 2024-2025 döneminde KOBİ ölçeğindeki firmaların istihdam payı %62,58’den %61,72’ye geriledi; buna karşılık büyük firmaların payı %37,42’den %38,28’e yükseldi. En çok istihdam artışının görüldüğü şehirler ise Hakkari (%33,33), Iğdır (%31,36), Osmaniye (%25,40), Mersin (%15,39) ve Muş (%15,27) olarak öne çıktı. İstihdamın düşüş gösterdiği şehirler ise Ardahan (%30,85 kayıp), Kars (%31,78), İzmir (%32,87), Erzincan (%36,46) ve Kilis (%42,72) gibi iller oldu.
Bölgeler bazında ise sanayi istihdamında en belirgin artış Orta Anadolu’da (%6,34) görüldü; bunu Akdeniz (%5,35), Batı Anadolu (%3,8) ve Ortadoğu Anadolu’da (%1,03) izledi. Düşüş kaydedilen bölgeler arasında Kuzeydoğu Anadolu (%16,35), Güneydoğu Anadolu (%15,6) ile Ege (%14) dikkat çekti; İstanbul ve Batı Karadeniz’de de düşüşler kayda geçti.
En çok mühendis Doğu Marmara’da çalışıyor Doğu Marmara’da 52 bin 626 mühendis istihdam edilerek en çok mühendis bulunan bölge konumunu korudu. Ardından Batı Anadolu (49 bin 830), İstanbul (43 bin 827), Ege (25 bin 428) ve Akdeniz (14 bin 480) geldi. Toplam istihdam içinde mühendisler %5,75, teknisyenler %4,78, ustalar %6,47, işçiler %70,36 ve idari personel %11,58 pay alıyor. Ortalama olarak sanayi tesislerinde yaklaşık 41 kişi çalışıyor. Ayrıca tesis başına en çok çalışanı barındıran il olarak Bartın ön plana çıkarken, onu Çankırı, Zonguldak, Bilecik ve Tekirdağ izliyor.
Kapasite raporlarının yüksek teknoloji payı arttı 2024-2025 döneminde yüksek teknoloji kapsamdaki tesislerin oranı %2,48’den %3,42’ye çıktı. Orta-yüksek teknoloji %26,6’dan %34,03’e yükseldi; orta-düşük %29,59’dan %22,13’e, düşük teknoloji %41,34’ten %40,42’ye geriledi. Geçerli raporlar içinde 12.666’sı yüksek teknoloji, 126.197’si orta-yüksek, 82.038’i orta-düşük ve 149.887’si düşük teknoloji alanında düzenlendi. 2025 yılı sonunda en çok raporun “başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı” alanında olması öngörülüyor; ardından “gıda ürünleri imalatı”, “fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç)”, “giyim eşyalarının imalatı” ve “kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı” geliyor. En az rapor düzenlenen faaliyet grupları ise tütün ürünleri imalatı, diğer hizmet faaliyetleri, balıkçılık ve su ürünleri yetiştiriciliği, ham petrol ve doğal gaz çıkarımı ile ormancılık ve endüstriyel/yakacak odun üretimi olarak sıralanıyor.
En çok rapor İstanbul’da, en az rapor Bayburt’ta 2025 yılı sonu itibarıyla en çok rapor düzenlenen beş il İstanbul (23 bin 874), Ankara (6 bin 802), Bursa (6 bin 144), İzmir (5 bin 766) ve Konya (4 bin 157) olarak belirlenirken, en az rapor Bayburt (13), Ardahan (30), Tunceli (30), Hakkari (44) ve Kars (59) olarak kaydedildi. 2025 yılsonu itibarıyla yabancı sermayeli firma kapasite raporu yaptıranların sayısı 927’e ulaştı. Bu firmaların üretim tesislerinin en çok bulunduğu kentler İstanbul (287), İzmir (199), Kocaeli (158), Bursa (114) ve Tekirdağ (84) şeklinde sıralandı. Yabancı sermayeli tesislerin faaliyet gruplarına göre en çok raporlanan alan ise 1072 ile “gıda ürünlerinin imalatı” oldu; onu 694 ile “Başka yerde sınıflandırılmamış makine ve ekipman imalatı”, 579 ile “kimyasalların ve kimyasal ürünlerin imalatı”, 470 ile “fabrikasyon metal ürünleri imalatı (makine ve teçhizat hariç)” ve 391 ile “elektrikli teçhizat imalatı” izledi. Almanya 207 tesis ile en çok yabancı sermayeli sanayi tesisi sayısına sahip ülke olarak öne çıktı; ardından Hollanda (88), İtalya (65), Belçika (57) ve İspanya (47) geldi.
