TBMM Genel Kurulu Doğum İznine Yönelik Düzenlemeleri Kabul Etti

Yapılan değişiklikler kapsamında, kapatılmasına karar verilen yatılı sosyal hizmet kuruluşlarında, ihtiyaç duyulması halinde bakım hizmetinin kesilmemesi ve hizmetin sürdürülebilirliğinin sağlanması adına merkezdeki tüm idari, mali, hukuki ve mesleki işler valilik tarafından yürütülecek. Bu çerçevede, nakli hemen yapılamayan kişilere uygun bir kuruluşa yerleşinceye kadar ve azami 6 ay süreyle hizmetin devamını güvence altına almak amaçlanır. Ayrıca Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı’na bağlı yatılı kuruluşlarda görev yapan personel bu süreçte geçici olarak görevlendirilebilecek.

Kurucu müdürün suç işlediği veya zarar verici eylemlerde bulunduğu yönünde adli kovuşturma kararı alınması halinde, kovuşturma sonuçlanana kadar valilik bu yönde gerekli tedbirleri uygulayabilir ve geçici olarak yükümlülükleri devre dışı bırakabilir.

DEVLET KORUMASI ALTINDA YETİŞEN GENÇLERİN İSTİHDAMI konusunda getirilen yeni düzenlemeyle, koruma altında bulunan gençlerin işe alınması için gerekli şartlar netleşti. Buna göre hak kazanımı için şu şartlar aranıyor: korunma kararı veya bakım tedbiri kararı alınmış olması, bakım süresi içerisinde fiilen en az 5 yıl kurumsal bakım veya koruyucu aile hizmetlerinden yararlanılması ve reşit olduğunda hâlâ yararlanmanın devam ediyor olması; Türkiye vatandaşı olması; 14 yaşından itibaren kayıtlara göre 90 günden fazla izinsiz ayrılmaması; en az ortaöğretim mezunu olması; 18 yaşını doldurduğu andan itibaren 5 yıl içinde Bakanlık’a başvuru yapması ve başvuru tarihi itibarıyla 30 yaşından gün almamış olması. Bu şartlar sağlandığında hak sahiplerinin istihdamı için izlenecek süreç ve yöntemler belirlenmiştir.

GİRİŞİMİ KAPSAYAN İSTİHDAM HAKKINA ilişkin olarak;

• kamu kurum ve kuruluşlarındaki dolu kadro toplamının binde biri bu kapsama ayrılacak ve her yıl bu oranda yeni istihdam yapılacak;
• dolu kadro toplamı binden az olan kurumlarda talep halinde yerleştirme gerçekleştirilecek;
• hak sahipliği Bakanlık onayıyla merkezi yerleştirme yoluyla yürütülecek; yerleştirilecek kadro sayısı 2 Sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi’ne göre belirlenecek ve toplamın binde biri olarak hesaplanacak;
• yerleştirme yapılacak yılın başındaki veriler esas alınır; hak sahiplerinin istihdamı için kurumlara kamuya açık bir bildirim yapılır ve süreçler yönetmelikte belirlenen esaslara göre yürütülür.

Öğretmenlik alanları için Milli Eğitim Bakanlığı’nca belirlenen programlardan mezun olanlar Öğretmenlik Mesleği Kanunu hükümlerine göre istihdam edilecek. Yönetmelik gereği eğitim nedeniyle ilişikleri kesilenler de memur kadrolarına atanacaktır. Kurumlar, teşkilat bazında dağıtımı bildirmezse Bakanlık bu hususta resen yerleştirme yapacaktır. Hak sahipleri bu hükümlü istihdam haklarından yalnızca bir kez faydalanabilir; bir kamu kurumuna yerleştirilip ataması onaylananlar veya Öğretmenlik Mesleği Kanunu kapsamında hazırlık eğitimi alanlar bu hakkı kullanmış sayılır.

Çalışma biçiminin değişmesi, görevde yükselme veya unvan değişikliği için genel kurallar uygulanmaz. Kamu kurumları, istihdam sonucu atama bilgilerini ve halen çalışmakta olanların durumlarını belirlenen süreler içinde Bakanlık ile Kamu Personel Bilgi Sistemi’nin bulunduğu kuruma bildirmekle yükümlüdür. Genel Kadro ve Usulü Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesi kapsamı dışındaki kurumlar da bu hüküm kapsamında istihdam edilmek üzere kadro ve pozisyonlarını Bakanlığa bildirmek zorundadır. Özel sektörde çalıştırılan hak sahiplerinin sigorta primleri ise belirli sürece kadar Hazine tarafından karşılanır; bu teşvikten işverenler yararlanır ve prim ödemeleriyle ilgili yükümlülükler bu süre zarfında devlet tarafından karşılanır.

MERKEZİ IZLEME SİSTEMİ’NE BAĞLI SİSTEMLERİN VERİLERİ ile ilgili olarak, yatılı sosyal hizmet kurumlarında güvenlik ve kaliteyi artırmaya yönelik kameralar ve yazılım destekli takip sistemleri kurulacak. Elde edilen kişisel veriler, mahkeme kararı olmaksızın hiçbir kurum, kuruluş veya kişiyle paylaşılamayacak; ancak anonimleştirilerek politika geliştirme amacıyla kullanılabilir. Verilerin 2 yıl geçtikten sonra silinmesi ve bu konudaki işlemlerin Bakanlık tarafından yürütülmesi öngörülüyor. Uygulama usul ve esasları da yönetmelikle belirlenecek.

Konukevlerinde hizmet alan kadınlar ve çocuklar için net harçlık uygulamasına dair düzenleme getirildi. Geliri yeterli olmayan kadınlar ve çocuklara, Kanun kapsamında belirlenen oran doğrultusunda hiçbir kesinti yapılmaksızın net harçlık ödenmesi kararlaştırıldı. Bu düzenleme, konukevinde kalan kadınların yanında öğrenim gören çocuklar için de uygulanacaktır; ayrıca çocuk bakım kuruluşlarında bulunan çocuklara da benzer bir ödeme sağlanacaktır. Uygulama usul ve esasları Bakanlık tarafından belirlenecek.

GEÇİŞ HÜKÜMLERİ kapsamında, hak kaybı ve mağduriyet yaşanmasının önüne geçilmesi amacıyla bazı geçiş hükümleri konmuştur. Önceki isteğe bağlı sigorta ödemeleri ve sosyal ekonomik destek bedelleri talep edilmeyecektir. Koruma kararı veya bakım tedbiri kararı alınanlar için 5 yıllık süre, yürürlüğe giriş tarihine göre belirlenen yaş gruplarına göre 2 ila 4 yıl arasında uygulanacaktır. Ayrıca hak sahibi olanlar, yürürlüğe giriş tarihinden itibaren 12 ay içinde Bakanlığa başvurabilirler ve daha önce istihdam hakkından yararlanmamış olanlar bu hakka yeni başvuru süresince erişebilirler. 14 yaşını doldurduğu döneme ilişkin süre hesapları yürürlük tarihinden önceki süreleri kapsamaz.

Bu metin Türkiye Büyük Millet Meclisi’nde yapılan çalışmaların sonucunda şekillendirilmiş olup, üzerinde devam eden değişiklik süreçleri ve uygulanabilirlik; ilgili mevzuata ve yönetmeliklere bağlı olarak netleşecektir.