Tarımda Üçlü Kriz: Sel, Savaş ve Maliyetler Fiyatları Zorlu Şekilde Artırdı
Türkiye’nin üretim üssü konumundaki Mersin, yaklaşık 3,25 milyon dekar tarım arazisiyle meyveden sebze ve örtü altı üretiminden narenciye bahçelerine kadar geniş bir çeşitlilik sunuyor. Ancak son dönemde yaşanan yoğun yağışlar, tarım ekonomisini iki farklı yönde etkiledi: bazı bölgelerde su baskınları nedeniyle ekili alanlar zarar görürken, yağışın ardından toprakta su tutma kapasitesinin artması üreticiye umut getirdi. Ayrıca sadece iklim koşulları değil, bölgesel gelişmeler de pazarı yakından etkiledi.
İran-İsrail hattında artan gerilim ve Hürmüz Boğazı’na yönelik riskler akaryakıt maliyetlerini yükselterek ithal ürünlerin tezgahlara ulaşımında maliyetleri artırdı ve bu durum, fiyatların yükselmesine zemin hazırladı. Mersin Ziraat Odası Başkanı Musa Yılmaz, yağışların üretim üzerinde hem olumsuz hem de olumlu etkileri beraberinde getirdiğini belirtti. Özellikle Tarsus bölgesinde baraj kapaklarının açılmasıyla bazı tarlaların su altında kaldığını söyleyen Yılmaz, yaklaşık 15-20 bin dekar alanın zarar gördüğünü tahmin ettiklerini ifade etti. Bu zararlar, önceki yıllardan kalan borçlar ve kaybedilen ürünlerin maliyetinin karşılanmasını da güçleştiriyor. Su baskınlarının etkisinin geçmesi birkaç ay sürecek ve bu bölgelerde yeni ekimlere henüz başlanamayacak.
Diğer yandan Mezitli, Yenişehir, Toroslar ve Akdeniz gibi ilçelerde yağışlar tarım için olumlu bir denge kurdu. Toprak suya doymuş durumda ve yeraltı su kaynakları güçlenmiş durumda; bu, 2026 sezonu için su sıkıntısının yaşanmayacağına dair umut veriyor. Limon bahçeleri ve sık üretim yapan alanlar olumlu etkilenirken, küçük tarlalarda bazı olumsuzluklar nispeten sınırlı kalıyor. Dere kenarlarına yakın bahçelerde kurulu otomasyon sistemleri ise kısmen zarar gördü.
Bölgesel savaşlar da fiyatı yükseltti
Mersin Pazarcılar Odası Başkanı Abdurrahim Batur, yoğun yağış ve sel gibi hava olaylarının tarımsal üretimi doğrudan etkilediğini ve bunun üreticiden pazarcıya, pazarcıdan tüketiciye kadar yansıdığını belirtti. Ancak son zamanlarda hava koşullarının düzelmesiyle piyasalarda kısmi bir denge oluştuğunu söyledi. Özellikle yağış sonrası biber, patlıcan, pırasa gibi sebzelerin fiyatlarında iki kat artış görüldüğünü, ancak normalleşmenin habercisi olduğunu ifade etti. Ayrıca, İran’dan gelen karpuz, kivi ve elmadaki taşıma ve akaryakıt maliyetlerindeki artışın da tüketiciye yansıdığını belirtti. Bu nedenle hem ithal ürünlerdeki tedarik sorunları hem de yakıt maliyetlerindeki artış fiyatları yukarı çekti. Tüketicilerin korunması için piyasalarda istikrarın sağlanması gerektiğini vurguladı ve ekonomik iyileşmenin temenni edildiğini sözlerine ekledi.
