Tarım ve Orman Bakanlığı Gübre Krizine Önlem: Yasaklı Karışıma İzin Verildi
Uluslararası enerji krizinin etkisiyle Hürmüz Boğazı üzerinde oluşan belirsizlik, petrol ve tarımsal girdiler üzerindeki tedarik risklerini artırdı. Bu süreçte, ülkede tarımsal üretimin devamlılığı için yeni tedbirler hayata geçirildi; tarım ve sanayi için gerekli gübrelerin temininde milli güvenceyle stoklar güçlendirildi. Gübre stokları yeterli seviyeye ulaştırıldı ve bununla birlikte üreticiye yönelik destekler sürdürülerek, karşılaşılabilecek arz kırılmalarına karşı önlemler alındı. Ancak küresel pazarlarda gübre fiyatlarında yükseliş görülmeye devam etti.
Üre gübresinde gümrük vergisi sıfırlandı. Bahar ve yaz ekilişlerini desteklemek üzere, gübreye erişimi kolaylaştırmak amacıyla üst gübredeki maliyetleri düşürmek için %6,5 olan gümrük vergisi uygulanamaz hale getirildi. İhracat kısıtları kapsamında amonyum nitrat ve kalsiyum amonyum nitrat gibi gübreler için ihracat durduruldu; ülke içindeki üretim kapasitesinin korunması hedeflendi. Bu süreçte, tarımsal girdileri alternatif kaynaklardan temin etmek amacıyla diplomatik temaslar ve tedarikçi görüşmeleri sürdürülüyor.
Amonyum nitrat gübresinin kullanıma yeniden açılması için Bakanlıklar genelgesinde 81 ile yaygın bir uygulama başlatıldı. Amaç, kurulu kapasitenin etkili kullanımı ve üreticilerin daha uygun maliyetli gübreye ulaşmasını sağlamaktır. Özellikle kuru tarım için uygun olan bu gübre, uzun ve kısa vadeli azot ihtiyacını karşılayacak şekilde değerlendirilmiştir. 2016’dan beri tarımda kullanım yasağına rağmen, yeniden kullanımın önünü açan karar, güvenlik önlemleriyle desteklenerek hayata geçirildi.
Güvenlik ve denetim mekanizmaları kapsamında, kalan riskler nedeniyle satış ve sevkiyat takibi Gübre Takip Sistemi (GTS) üzerinden yürütülür. Dağıtıcılar stok hareketlerini ve çiftçi hak edişlerini Çiftçi Kayıt Sistemi (ÇKS) verileriyle eşleşerek gerçekleştirecek; ÇKS’te kayıtlı olmayan çiftçilere amonyum nitrat gübresi satışı kesinlikle yapılmayacaktır. İçerideki denetimler İl ve İlçe El Yapımı Patlayıcı Komisyonları tarafından sürdürülecek ve ihlaller Cumhuriyet savcılıklarına bildirilecektir. Bu çerçevede, güvenlik kaygılarıyla uyumlu olarak üretici ve dağıtıcılar arasındaki süreçler sıkı bir şekilde izlenecek.
