Suudi Arabistan’da Alarm: Petrol Dışı Sektör 6 Yıldır İlk Kez Daralıyor
Suudi Arabistan’da petrol dışı özel sektör, mart ayında jeopolitik gelişmelerin etkisiyle küçülmeye yöneldi. Yaklaşık altı yılın ardından ilk kez daralan sektör, tedarik zincirindeki kırılmalar ve iç talepteki zayıflamanın etkisi altında kaldı. PMI verisi eşik değerin altında kaldı. Riyad Bank’ın açıkladığı ve mevsimsellikten arındırılmış Satın Alma Yöneticileri Endeksi (PMI), Şubat ayındaki 56,1 seviyesinden Mart ayında 48,8’e geriledi. Böylece endeks, pandemi döneminden beri büyüme ile daralma arasındaki 50 sınırını ilk kez aştı.
Yeni siparişler ve ihracat baskı altında. Verilere göre daralmanın başlıca tetikleyicisi, yeni siparişlerdeki sert düşüş oldu. İlgili alt endeksin 61,8’den 45,2’ye gerilemesi dikkat çekti. Riyad Bank Başekonomisti Naif Al-Ghaith, belirsizleşen ortamın etkisini vurgulayarak işletmelerin bekle-gör yaklaşımını benimsediğini belirtti. Ayrıca ihracatta da benzer bir zayıflama kaydedildi; şirketler, Hürmüz Boğazı’ndaki aksaklıkların sınır ötesi ticareti ciddi oranda kısıtladığını ve faaliyetlerin durgunlaştığını aktardı. Talepteki zayıflama sürerken, arz tarafında baskılar sürüyor. Deniz taşımacılığındaki aksaklıklar üretim hızını düşürürken teslimat sürelerinin uzaması da dikkat çekiyor. Bu durum piyasalarda dengesiz bir görünüm yaratıyor.
2026 hedefleri için önemli sınav. Petrol dışı büyümeye dayalı ekonomik çeşitlenme hedefleri bulunan Suudi Arabistan için bu gelişmeler önemli bir test olarak görülüyor. Özel sektörün zayıflaması, 2026 hedefleri açısından mali baskıları artırabilir.
Geleceğe yönelik temkinli beklentiler. Önümüzdeki 12 ay için iş beklentileri, Haziran 2020’den bu yana en düşük seviyeye gerilerken tamamen olumsuz bir tablo yok. Şirketler, kamu harcamalarının yüksek seyri ve altyapı yatırımlarının devam etmesinin düşüşü sınırlayabileceğini öne sürüyor. Ancak analistler, bölgedeki enerji ve taşımacılık ablukasının uzaması halinde Suudi ekonomisinin küresel benzerleriyle daha karmaşık ve öngörülemeyen büyüme riskleriyle karşılaşabileceğini belirtiyor.
