Süresiz Nafaka Tartışması: İslam Hukuku Profesörlerinin Görüşleri ve Hukuki Noktalar

Türk aile yapısında süresiz nafaka uygulamasının yol açtığı mağduriyetler uzun zamandır tartışılıyor. Adalet Bakanlığı’nın hazırladığı yargı paketlerinde bu konu netleşmedi ve 13. Yargı Paketi’ne kadar da gündeme gelmedi. Evlilik süresiyle sınırlı bir nafaka yaklaşımı savunulurken, süresiz nafaka uygulamasının çiftlerin yaşamlarını olumsuz etkilediği dile getiriliyor. 1988’de yürürlüğe giren bu uygulama, boşanan bireylerin yeni bir hayata adaptasyonunu zorlaştırdığı gibi, çiftlerin ömür boyu nafaka ödemesi nedeniyle ekonomik sıkıntılar doğurdu.

İSLAM HUKUKU PROFESÖRLERİNDEN SÜRESİ NAFAKA YORUMU konulu görüşler, haber7 ekibiyle paylaşılan değerlendirmelerle zenginleşti. Marmara Üniversitesi Hukuk Fakültesi’nden İslam Hukuku ve Hukuk Tarihi Profesörü Dr. Ekrem Buğra Ekinci, nafakanın iddet süresi boyunca erkeğin karısına nafaka ödemesinin uygun olduğunu, fakat ömür boyu nafaka uygulanmasının dinen uygun olmadığını belirtti. Necmettin Erbakan Üniversitesi’nden Prof. Dr. Orhan Çeker ise kadının süresiz nafaka alması durumunda kadına yönelik rızanın olmaması halinde kul hakkı ve haramlık doğabileceğine dikkat çekti.

EKİNCİ: NAFAKA EVLİLİĞİN NETİCESİDİR VE İDDET SÜRESİNE GÖRE DEĞİŞİR başlığı altında görüşlerini paylaşan Ekinci, evliliğin sürmesiyle nafakanın devam ettiğini, boşanma sonrası iddet süresinin (hamileyse doğuma kadar, değilse 3 ay) erkek için nafaka yükümlülüğünü belirlediğini ifade etti. “Erkek evlendiği anda hanımını nafakalandırmakla mükelleftir; bu, boşanma veya eşin ölümüyle son bulur. Boşandıktan sonra iddet süresi başlar ve bu süre kadına göre değişir; üç aydır. Bu dönemde nafaka ödenir.” “İddet bittikten sonra taraflar ayrılır ve erkek nafaka vermek zorunda değildir.”

İSLAM HUKUKUNDA UZUN SÜRELİ NAFAKA TALEBİ BULUNMAZ ifadesiyle “süresiz nafaka kul hakkıdır; yalnızca çocuklar için nafaka söz konusu olabilir” diyen Ekinci, nikah devam ederken nafaka ödenir diyerek, nikah bittikten sonra üç ayın ödenmesi kuralının esas olduğunu belirtti. Ayrıca kadın, zarar verme amacıyla nafaka talep ederse bu durum kul haklarına girer ve dinden çıkma sonucunu doğurabilir. Ancak çocuklar söz konusu olduğunda nafaka, babanın sorumluluğunda olmaya devam eder.

KADININ ERKEKTEN NAFAKA ALMASI İÇİN SEBEP olarak Orhan Çeker, boşandıktan sonra kadının maddi alacaklarını şu şekilde sıraladı: Mehir, kendi eşyaları, zatî eşyalar, kocasının verdiği şeyler, iddet süresi boyunca nafaka, ve varsa yanındaki çocukların nafakası ile bakım giderleri. “Sürekli nafaka için hukuki bir dayanak yoktur; nafaka, nikahın varlığıyla ilişkilidir ve nikah sona erince temel sebep ortadan kalkar.” diyen Çeker, erkeğin rızası olmadan bu nafakayı sürdürmenin kul hakkına girer ve haramlığa yol açabileceğini belirtti. “Kocanın razı olmaması halinde sürekli nafaka, haram ve fesada yol açar; yetkililerin bu konuyu makul bir çerçeveye oturtması gereklidir.”