Şubatta Markette Fiyat Artışı: 41 Ürün İçinden 28’inde Zam
Türkiye Ziraat Odaları Birliği’nin verileri, şubatta markette satılan 41 ürünün 28’inde fiyat artışı olduğunu gösteriyor. Bayraktar’ın açıklamasına göre üretici ve market arasındaki en geniş fark, karnabahar için %229,7’ye kadar ulaştı. Aynı dönemde marul %226,7, kuru soğan %223 ve pırasa %218,7 oranında fiyat farkıyla öne çıktı. Üreticide 12,36 TL olan karnabaharın markette 40,75 TL’ye, 16,29 TL olan marulun 53,20 TL’ye, 4 TL olan kuru soğanın 12,92 TL’ye, 16,18 TL olan pırasanın ise 51,58 TL’ye satıldığı kaydedildi. Şubatta en çok artış gösteren ürünün markette marul olduğu, en çok düşüşün ise markette yeşil soğanda görüldüğü belirtildi.
Şubatta marketteki hareketler verilerine göre, 41 üründen 28’inde fiyat artışı olurken 13’ünde düşüş yaşandı. Piyasada en çok artış gösteren ürün %50,3 ile marul olurken, onu sırasıyla %34,2 sivri biber, %29,9 salatalık, %18,4 kabak ve %16,3 limon takip etti. En yüksek düşüş ise %14,2 ile yeşil soğanda tek başına gerçekleşti. Domates, kuru üzüm, yeşil mercimek ve zeytinyağında ise düşüş oranları sırasıyla %11,9, %11,7, %10,4 ve %9,8 olarak kaydedildi.
Üretici tarafında da tablo değişmedi değil; şubatta 33 ürünün 18’inde artış, 7’sinde düşüş yaşanırken 8 üründe fiyat değişimi olmadı. En büyük düşüş karnabahar için %29 olarak gözlemlenirken, ardından %27,3 ile kuru soğan, %12,8 ile domates, %9,1 ile fındık ve %8,2 ile patates izledi. Üreticide en çok artış ise %49,9 ile marulda gerçekleşti; onu %39,5 sivri biber, %37,8 patlıcan, %36,3 salatalık ve %31,9 maydanoz takip etti.
Üretici maliyetlerini etkileyen temel nedenler olarak sera içi sezonda domates üretimine yönelim ve talep baskısının değişimi belirtiliyor. Arz artışının üretici fiyatlarını düşürdüğü, salatalık, patlıcan ve sivri bibere yönelik arz daralmasının ise fiyatları yükselttiği ifade ediliyor. Karnabahar ve yeşil yapraklı sebzelerde talep azalması, bazı bölgelerde yağışlar nedeniyle hasat aksaklıklarıyla birleşince fiyatlarda artışlar gözlemlendi. Kuru soğanda yüksek rekoltenin depolamalara yönelik etkisiyle ortaya çıkan arz fazlası da fiyat düşüşüne yol açtı. Soğanın düşük fiyattan piyasaya sürülmesi, üreticilerin kaybı minimize etme çabalarını açıklamaya yardımcı oluyor.
Girdi maliyetlerinde görülene değişimler Ziraat Odaları’ndan elde edilen bilgiler, şubatta amonyum sülfat gübresinin %4,2 artış gösterdiğini, kompoze gübresinin %1,6, amonyum nitrat gübresinin %1,3 ve DAP gübresinin %0,5 arttığını gösteriyor. Buna karşılık ÜRE gübresinde küçük bir düşüş yaşandı: %0,2. Geçen yılın aynı dönemine göre kompoze gübre %38,5, üre %38,3, DAP %35,4, amonyum sülfat %33,3 ve amonyum nitrat %29,3 artış kaydetti. Ayrıca şubatta besi yemi %2,8, süt yemi %2,7 ve son bir yılda ilgili ürünler sırasıyla %34,3 ve %30,1 oranında yükseldi.
Bayraktar ayrıca elektrik fiyatlarının yıllık olarak %12,8 artış gösterdiğini, tarım ilaçlarındaki fiyatların %27,8 yükseldiğini belirtti. Şubatta mazot ise aylık %5,1 ve yıllık %26,1 artış kaydetti.
