Şeker Pancarında Sözleşmeli Üretim Dönemi: Teklif Komisyonda Kabul Edildi
Kanun taslağı, şeker pancarında sözleşmeli üretimin zorunlu hale gelmesini öngörüyor. Buna göre üretici ile şeker fabrikasını işleten gerçek veya tüzel kişiler arasında yıllık olarak belirlenen fiyatlar, tarafların mutabakatı ile şekillenecek ve üretici tarafının süreçte daha belirgin bir konumda yer alması hedeflenecek.
Şirketler, pancarı Tarım ve Orman Bakanlığı’nın gösterdiği ekim alanlarında üreticilerle yaptığı sözleşmeler üzerinden temin edecek. Bakanlık gerek gördüğünde ekim alanlarını yeniden belirleyebilecek ve sözleşmeli teminin sürekliliğini gözetebilecek.
Gözlemci zorunluluğu olarak yeni düzenleme, teslim edilmiş pancardaki fire tespitiyle bedele esas polarizasyon değerinin belirlenmesi için alınacak numune ve analiz işlemlerinde uygulanacak kuralları içeriyor. Bu süreçte fabrikaların, üreticileri temsilen yerel pancar kooperatifleri veya yerel ziraat odalarından bir gözlemciyi hazır bulundurmasını sağlama yükümlülüğü vardır. Gerek duyulduğunda yerel kooperatif veya ziraat odası da bir gözlemci görevlendirecek.
Bakanlık tüm süreci denetleyecek Yapılan taslak, sözleşmesiz ekim yapan gerçek ve tüzel kişilerin takibini Bakanlık üzerinden yürütmeyi öngörüyor. Bakanlık, pancarın ekiminden fabrikalara teslimine kadar olan süreç boyunca denetim yetkisine sahip olacak ve gerektiğinde kolluk kuvvetlerinden destek alınabilecek. Ayrıca, kendi ekim alanlarında yeterli hammadde bulamayan şirketler, Bakanlık’ın izni ve denetimi altında, münavebe esasları çerçevesinde ekim alanı dışındaki üreticilerle sözleşme yapabilirler. Talep durumunda Bakanlıkça belirlenen esaslar doğrultusunda fazladan üretim yapan şirketlerden de pancar temin edilebilecek.
Şeker satış fiyatları ise fabrikayı işleten gerçek ve tüzel kişiler tarafından serbestçe belirlenecek. Uygulama esasları ise Bakanlık tarafından çıkarılacak yönetmelikle netleşecek.
Sözleşmesiz ekime yaptırımsal cezalar kapsamında, sözleşme olmadan pancar ekenlere, tespit edilen ekim alanında üretilecek pancar için, kamu fabrikalarının belirlediği A kotası üzerinden hesaplanan tutardan idari para cezası uygulanacak. Ayrıca, kendi ekim alanı dışından izinsiz pancar temin eden şirketlere de ceza öngörülüyor. Bu durumda, cari pazarlama yılı için tahsis edilen A kotası miktarının, yılı başındaki A kotası şeker satış fiyatı ülke ortalaması üzerinden hesaplanan tutarın yüzde 2’si oranında ceza verilecek.
