Savaştaki İrandan Asgari Ücrete Yüzde 60 Zam
Yaşanan savaş ve uluslararası yaptırımların baskısı altında İran ekonomisi, yaşayabilirlik sınırlarını zorlayan bir döneme girdi. Resmi açıklamalara göre asgari ücrette %60 oranında bir artış yapılarak taban ücret 103 milyon riyaldan 166 milyon riyale yükseltildi. Bu adım, hayat pahalılığının sardığı bir ortamda ekonomik sıkıntıları hafifletmeyi amaçlarken, protestoların ardından gelen bir dönemde ve artan yaptırımların gölgesinde değerlendiriliyor. Yeni yılın yaklaşmasıyla birlikte yürürlüğe girecek bu düzenleme, aile ve çocuk yardımlarını da kapsayacak şekilde toplumun bazı kesimlerine nefes almaları için alan açmaya çalışıyor.
İran’da ekonomik baskılar altında üretim ve tedarik zincirleri zorlandıkça, işçi örgütlerinin talep ettiği 600 milyon riyallik (yaklaşık 393 euro) seviye ise halen alt kalıyor. Gıda enflasyonu yaklaşık %90’a dayanırken, 2025 yılı için tüketici fiyatlarında beklenen artış ise %44,6 olarak öngörülüyor. Bu durum, zamların etkisinin sürdürülebilir olması için daha kapsamlı yapısal reformlara ihtiyaç duyulduğunu gösteriyor.
Enflasyon korkutucu bir hızla yükseldi ve Şubat ayında enflasyon %68,1’e çıkarken, bu oran II. Dünya Savaşı sonrası dönemin en yüksek seviyesine işaret ediyor. Gıda ürünlerinde, ekmek ve tahıllarda %142’lik, et ürünlerinde %117’lik, yemeklik yağlarda ise %207’lik artışlar kaydedildi. Son on yılda reel alım gücü, ABD dolarına karşı %300’ü aşan bir kayba uğradı. Yüzde 60’lık zam kısa vadeli bir nefes sunabilir; ancak uzmanlar, yaptırımların ve para biriminin çöküşünün etkisini azaltacak kapsamlı reformlar olmadan bu kazanımların hızla eriyeceğini belirtiyorlar.
1940’ların işgal döneminde de benzer bir ekonomik çöküş yaşanmıştı. O dönemde tedarik zincirleri kırılmış, mallara el konulmuş ve kıtlık yüzünden on binlerce insan hayatını kaybetmişti; bugün de benzer baskılar, çeşitli alanlarda kırılganlığı derinleştirmekte.
