Putinden Paşinyana Uyarı: ABye Giremezsin
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ve Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan, Kremlin Sarayı’nda bir araya gelerek iki ülke arasındaki stratejik ortaklık ve güvenlik altyapısını ele aldı. Görüşmenin odak noktaları arasında Avrasya entegrasyonu, Güney Kafkasya’daki ekonomik ulaşım projelerinin ilerleyişi ve bölgesel meseleler yer aldı.
Putin, konuşmasında Ermenistan ile ekonomik ilişkilerden söz ederken “İkili ticaret hacmi geçen yıl 11 milyar doları buldu; 2025’te 6,4 milyar dolar hedefi var. Azerbaycan ile bu rakamlar ise daha mütevazı bir seviyeye işaret ediyor.” ifadesini paylaştı. Aynı sohbet içinde Ermenistan’ın Avrasya Ekonomik Birliği (AEB) açısından ihracatının güç kazandığı bilgisini de aktaran Putin, “Kiminle ve nerede nasıl hareket edeceğinize karar verecek olan sizin ekibinizdir.” dedi.
AB ile arasındaki farklar konusunda ise Putin, Ermenistan’ın Avrupa Birliği ile ilişkileri kurma çabalarını “sakin” karşılayarak şu bakış açısını paylaştı: “AB ile AEB’nin aynı anda Gümrük Birliği içinde olması mümkün değildir. Bu, siyasi değil, ekonomiyle ilgili bir konudur; karşılaşılan standart farklılıkları ve uygulama süreçlerinin uzun sürmesi gereken ortak çalışmaları gerektirir.” Aynı sohbet, Ukrayna krizi öncesi Avrupa ile işbirliğini güçlendirme çabalarının sonuçsuz kaldığını da ortaya koydu: “Avrupalılar çoğu konuda sert tavır sergiliyor.”
KGAÖ çağrısı ve Karabağ konuları bağlamında Putin, Ermenistan’ın Prag’da Karabağ’ın Azerbaycan’a ait olduğunu kabul etmesini hatırlatarak, “KGAÖ’nün Azerbaycan için genişleyen bir rol üstlenmesi mümkün değildir.” görüşünü dile getirdi. İki ülke arasındaki ilişkilerin, liderlerin girişimleriyle istikrar kazandığına dikkat çeken Putin, ABD Başkanı Donald Trump’ın da bu süreçte doğrudan rol aldığını sözlerine ekledi. Paşinyan’ın parlamenter seçimler hazırlıkları ve KGAÖ’ye yaklaşımına ilişkin netlik talebine ilişkin olarak Putin, “Seçim kampanyaları sürecinin iç siyasi dinamikleri bu konuyu etkilememeli.” değerlendirmesini yaptı.
Putin ayrıca Rusya’da 2 milyondan fazla Ermeni vatandaşının yaşadığına ve Ermenistan’da Rus yanlısı güçlerin bulunduğuna işaret ederek, bu aktörlerin siyaset sahnesine dahil olma yönündeki taleplerin kendi kararları olduğuna vurgu yaptı. Ancak iç siyasi süreçlerin ikili ilişkileri etkilememesi gerektiğini belirtti ve ilişkilerin güçlenmesi yönündeki ortak kararlılığın süreceğini ifade etti.
Paşinyan’dan samimi açıklamalar ise AB ile ilişkiler konusunda gerçekçi bir tutum sergiledi ve “İki örgüte aynı anda üye olmak mümkün değildir” ifadesiyle başlayarak, mevcut gündemin uyum içinde ilerlediğini vurguladı. Rusya ile enerji alanında yürütülen çalışmaları sürdürme niyetlerini dile getirirken, nükleer santral inşası konusunu da ortak paydada ele aldıklarını belirtti. Paşinyan, Karabağ konusunda ise bölgede kazanılan istikrarı işaret etti ve ABD’nin bu sürece katkısını kabul ederek Rusya’nın üst düzey yetkililerinin konuyu kamuoyunda iki kez dile getirmesinin ardından oturma kararlarını vurguladı.
KGAÖ konusunda açık sözlü yaklaşım, Paşinyan tarafından devam ettirildi ve 2022’de yaşanan özel durumun ardından KGAÖ mekanizmalarının işlevselliğine yönelik eleştiriler gündeme getirildi. Paşinyan, Ermenistan’ın demokratik yapısı ve medya özgürlüğü konularında da net açıklamalarda bulundu; Ermenistan vatandaşlarının oy kullanımıyla ilgili sınırlamalara değindi ve Rus pasaportuna sahip kişilerin adaylık konusunda kısıtlamalara tabi olduğunu hatırlattı.
Görüşmenin sonunda her iki taraf da ilişkilerin, seçimlerin ardından da güçlenerek sürmesini umduklarını ifade etti.
