Petrolde Düşüş ve Risk İştahında Artış: Emtia Piyasalarında Dengeler Değişiyor
Orta Doğu’da kalıcı barış olasılığının güçlenmesi, enerji fiyatlarında savaş priminin azalmasına yol açarken petrol fiyatlarının aşağı yönlü hareketi dünya genelinde enflasyon baskılarının hafifleyebileceğine dair umutları destekledi. Analistler, bölgedeki istikrarlı bir barışın yalnız petrol fiyatlarını etkilemekle kalmayıp navlun, gübre ve diğer emtia maliyetlerinde de risk primlerini azaltabileceğini belirtiyor.
ABD’de nisan ayına ait makroekonomik veriler yatırımcılar tarafından yakından izleniyor. Tarım dışı istihdam 115 bin kişi artarken işsizlik oranı yüzde 4,3 seviyesinde sabit kaldı. Ortalama saatlik ücretler aylık bazda %0,2, yıllık bazda ise %3,6 yükseldi. Bu göstergeler, işgücü piyasasının dayanıklılığını yeniden teyit ederken ücret artışlarındaki ılımlı seyir enflasyon baskılarının kontrol altında kalabileceğine dair görüşleri güçlendirdi. Uzmanlar, ABD istihdam verilerinin ekonomiyi sert bir yavaşlama karşısında koruduğunu, ancak ücretlerin ılımlı devam etmesinin Fed’in faiz indirimi konusunda tamamen olumsuz bir tablo sunmadığını ifade ediyor.
Değerli metaller tarafında paladyum dışında genel bir yükseliş görüldü. Geçen hafta yaşanan ABD-İran krizi savunulmasıyla enerji kaynaklı enflasyon endişelerinin azalması ve doların zayıflamasıyla değerli metaller güç kazandı. Gümüş, sanayi rolleriyle de desteklenen talep nedeniyle ons bazında yatırımlarda öne çıktı ve altın, platin gibi metallere kıyasla daha güçlü bir konum elde etti. Bu süreçte ons başına fiyatlarda gümüşte yaklaşık %6,5, platin %3,6 ve altın %2,2 artış kaydetti; paladyum ise yaklaşık %2,3 geriledi.
Baz metaller ise Orta Doğu’daki tansiyonun azalması ve dolar endeksinin gevşemesiyle karışık bir seyir izledi. Listeye giren bakır, kısa vadeli jeopolitik rahatlamadan ve uzun vadeli talep beklentilerinden olumlu etkilenerek en kuvvetli artışı gösterdi. Yapay zeka, veri merkezleri ve elektrikli araçlar gibi alanlardan gelen yapısal talebin desteklediği bakır ile birlikte alüminyum, çinko ve kurşun da artış kaydetti; nikel ise arz fazlası endişeleri nedeniyle geriledi. Endonezya kaynaklı üretimin yüksek olması ve küresel arzın hafifçe rahatlaması, nikel üzerinde baskıyı sürdürüyor. Tezgah üstü piyasalarda bakır %5,4, çinko %2,6, alüminyum %1,9 ve kurşun %1,1 artarken, nikel %2,4 geriledi.
Brent petrol geçtiğimiz hafta değer kaybetti; ABD-İran görüşmeleriyle olası bir uzlaşma ve Hormuz Boğazı’ndan sevkiyatın normale dönmesi beklentileri nedeniyle jeopolitik risk priminin geri çekildiği belirtildi. Analistler, petrol fiyatlarının bu gelişmelere karşı duyarlılığını vurgularken, hafta sonunda Brent için kayıp yaklaşık %8,1 olarak kaydedildi; doğal gaz ise İngiliz termal birimi üzerinden %0,3 yükseldi.
Tarım emtiaları tarafında ise arz ve talep dinamiklerindeki değişiklikler ürün bazında farklı seyirler oluşturdu. Pirinç talebin kuvvetlendiği bir ortamda destek görürken, buğday ve mısırda ise ekim sürecinin ilerleyişinin beklentileri aştığı ve yatırımcıların tarım kontratlarında pozisyon azaltmasına gitmesi etkili oldu. ABD Tarım Bakanlığı verilerine göre mısır ve soyada ekimler beş yıllık ortalamaların üzerinde seyretti; bu durum buğday ve mısır üzerinde baskıya yol açtı. Chicago Ticaret Borsası’nda kile başına pirinçte %8,7 ve soya fasulyesinde %0,3 artış, ancak buğdayda %2,8 ve mısırda %1,9 gerileme görüldü. Kakaoda ise arz-talep dengesi yerine fonların kısa pozisyon kapamalarıyla alımlar ön plana çıktı ve bu durum fiyatları yukarı itti. Batı Afrika’daki yeni sezon üretimi endişeleri de kahve ve kakao piyasalarını destekledi. Brezilya’da kahve üretimindeki olumlu beklentiler fiyatları baskılarken, FAO’nun açıkladığı küresel gıda fiyat endeksi nisanda aylık bazda %1,6 artarak 130,7 puana yükseldi. Bitkisel yağlar ve tahıl fiyatlarındaki hareketler bu endeksin hareketinde belirleyici oldu. ICE’de libre bazında pamuk %0,6 artarken kahve %4,3 ve şeker %1,7 düştü; kakao ise ton başına yaklaşık %17,9 artışla haftayı tamamladı.
