Pazarı Elektrikli ve Ticari Araçlar Taşıdı: Yeniden Şekillenen Ulaştırma Ekonomisi

ODMD verilerine göre Mart 2026’da otomobil ve hafif ticari araç pazarı belirgin bir yavaşlama sürecine girdi. Geçen yılın aynı ayına kıyasla toplam pazar %12,75 daralarak 101 bin 997 adede geriledi. Otomobil satışları %13,04 düşüşle 79 bin 857, hafif ticari araç satışları ise %11,69 azalarak 22 bin 140 adet oldu.

İlk çeyrek ise dengeli bir tablo sundu. Ocak-Mart 2026 döneminde toplam pazar %3,94 daraldı ve 265 bin 398 adede ulaştı; otomobil satışları %5,86 düşerken hafif ticari araç pazarı %4,23 artış kaydederek 54 bin 710 adede çıktı. Bu dönemde ticari ve elektrikli araçlar ön plandaydı; özellikle hafif ticari araçlar lojistik ve e-ticaret talebinin sürmesiyle büyümeye devam etti. Van tipi araçlar pazarın liderliğiyle %75,9 pay alırken, kamyonetler %9 payla ikinci sırada kaldı.

Elektrikli otomobillerde tercihler düşük vergili çözümlerden yana güçleniyor. Savaş fiyatları ve artan akaryakıt maliyetleriyle içten yanmalı motorlara olan ilgi azalırken hibrit ve elektrikli modeller daha cazip hale geldi. Ocak-Mart 2026 döneminde elektrikli otomobil satışları %29,9 artışla 38 bin 420 adede yükseldi ve toplam pazardaki payı %18,2’ye çıktı. Hibrit payı ise %33’e çıktı, benzinli araçlar ise %42,1’e geriledi. Mart ayında toplam pazar küçülürken elektrikli otomobil satışları %17,4 artışla 15 bin 118 adede ulaştı.

Yüksek modellerden çok, kullanışlı ve fiyat/performans dengesi iyi olan SUV’lar tercih ediliyor. Yılın ilk üç ayında SUV modelleri 132 bin 380 adetle %62,8 pay alırk en çok talep gören gövde tipi oldu. Bunu %20,5 pay ile sedan ve %16,4 pay ile hatchback takip etti. Arz dengesinin de ağırlıklı olarak SUV’lara kayması, talebin bu yönde ilerlediğini gösteriyor.

İlk 3’te yerli üreticiler dikkat çekti. Yılın ilk çeyreğinde en çok satan marka Renault oldu ve 34 bin 244 adet satışı kaydedildi. Ardından Toyota (23 bin 982), Fiat (22 bin 748) ve Volkswagen (19 bin 166) izledi. İlk 10 listesinde Ford (17 bin 267), Hyundai (15 bin 30), Opel (14 bin 451), Citroen (14 bin 140) ve Togg (9 bin 419) gibi markalar yer aldı. Listede elektrikli araç satan tek marka ise Togg olarak öne çıktı. Tümüyle otomobil tarafında ise Renault, Toyota ve Volkswagen en üst sıralarda yer aldı.

İkinci yarıda dalgalanma ihtimali var. DÜNYA gazetesine değerlendiren ODMD Başkanı Hakan Tiftik, ilk çeyrekteki normalleşme sürecinin beklenen bir parçası olduğunu belirtti. Mart ayı satışlarının 10 yıllık ortalamanın %23,8 üzerinde kalması sektörün direncini gösterdi. Tam elektrikli ve hibrit araçların toplam payı %51,2’ye ulaşarak pazarı ikiye katladı. Ancak 2026’nın ikinci yarısında jeopolitik riskler ve petrol fiyatlarındaki yükseliş maliyetler üzerinde baskı yaratabilir ve tedarik zinciri ile lojistik maliyetlerini artırabilir. Bu durum, yılı yaklaşık 1 milyon 350 bin adetle tamamlamayı hedeflediğimiz senaryomuzda belirsizlikleri yönetilebilir kılıyor.

Tüketici nakit odaklı tercihlerde değişim gösteriyor. Orta Doğu’da artan akaryakıt fiyatlarıyla birlikte düşük tüketimli modellere yönelim güç kazanırken elektrikli ve hibrit araçlara olan ilgi sürüyor. Elektrikli araçların dolum maliyetinin göreceli olarak düşük olması ve uzun vadeli maliyet avantajı, bu eğilimi destekliyor.

Toplam pazar uzun dönem ortalamalarının üzerinde kaldı. Daralmaya rağmen Mart ayı ve ilk çeyrek, 10 yıllık ortalamaların üzerinde bir performans sergiledi. Mart’ın etkisiyle toplam pazar, otomobil ve hafif ticari araç segmentlerinde altı temel göstergede güç kazandı. Bu süreç, daralmaya rağmen dönüşümün hız kazandığını gösteriyor.