Otomobil Sektöründe Acil Müdahale: Satışlar Çakıldı, Fiyat Savaşlarına Yasak Geldi
Çin’de otomobil talebinin sert düşüşü, üreticilerin rekabeti sertleştirmesi ve hükümetin müdahaleleri bir araya gelince sektörde köklü değişimler yaşanıyor. CAAM verilerine göre Ocak 2026’da binek araç satışı, geçen yılın aynı dönemine kıyasla %19,5 düşerek 1,4 milyon adede geriledi ve bu dönemde görülen en keskin daralma olarak kayda geçti. Aralık ayında satışlar 2,2 milyon düzeyindeydi; bu da talepte ani ve büyük bir gerilemeye işaret ediyor. Uzmanlar, düşüşün başlıca nedenlerini şu şekilde özetliyorlar: Tüketicilerin mali baskılar nedeniyle büyük harcamalardan kaçınması, Elektrikli araçlara yönelik vergi teşviklerinin azaltılması ve Takas ve teşvik programlarının geleceğine ilişkin belirsizlik.
Hükümetten net mesaj: Maliyet Altı Satış Yasak Çin Devlet Piyasa Düzenleme İdaresi’nin yeni yönergeleriyle üreticilerin, bayilerin ve tedarikçilerin maliyetin altında satış yapması açıkça yasaklandı. Yetkililer bu tür uygulamaların hedeflerini şu şekilde özetledi: Rakipleri piyasadan çıkarmak, Pazar hakimiyeti kurmak ve Fiyat manipülasyonu yapmak. Kuralları ihlal eden şirketlere ağır hukuki yaptırımların uygulanacağı uyarısı da yapıldı. Ayrıca yeni düzenlemeler, yanıltıcı fiyatlandırma yöntemlerine ve üretici-tedarikçi arasındaki sabit fiyat anlaşmalarına karşı da kapsamlı tedbirler içeriyor.
Fiyat Savaşının Bedeli: 68 Milyar Dolar Zarar Çin Otomobil Bayileri Birliği üyesi Li Yanwei’ye göre son üç yılda artan agresif rekabet, sektör genelinde yaklaşık 471 milyar yuan (yaklaşık 68 milyar dolar) üretim değerinin kaybına yol açtı. İç talebin 2026’da da zayıf kalacağına yönelik öngörüler sürüyor; S&P Global Ratings ise Çin’de hafif araç satışlarının bu yıl %3’e kadar düşebileceğini öngörüyor.
Çinli Üreticiler Genişlemeyi Küresel Pazarlara Taşıyor İç pazardaki rekabetin artması ve arz fazlasının tetiklemesiyle Çinli üreticiler, küresel pazarlara yöneliyor. Ocak ayında binek araç ihracatı yıllık bazda %49 artışla 589 binde ulaştı. Özellikle Avrupa, Latin Amerika ve Kanada hedefleniyor. Elektrikli araçlar alanında dünya sıralamasında öncü konumuna yükselen BYD, 2026’da yurtdışı satışlarını 1,3 milyon adede çıkarmayı hedefliyor; bu, geçen yılki 1,05 milyonluk seviyenin üzerinde bir rakam.
Avrupa ve Kanada’da Önemli Gelişmeler Kanada, Çin yapımı elektrikli araçlara uyguladığı yüzde 100 gümrük vergisini düşürme kararı aldı. Avrupa Birliği ile yapılan yeni anlaşmalar ise Çinli elektrikli araçlarının Avrupa pazarına girişini kolaylaştırabilir. Ayrıca Volkswagen’in Çin’de üretilen CUPRA elektrikli araçları için özel vergi muafiyeti kabul edildi. Çin Ticaret Bakanlığı bu gelişmeleri olumlu karşılıyor.
Küresel Güç Dengesi ve Uzman Görüşleri S&P Global Ratings analisti Claire Yuan, iç pazardaki zorluklara rağmen Çin otomotiv sektörünün küresel büyüme ivmesini sürdürmesini bekliyor. Yuan, “Çin otomobil endüstrisinin ivmelenmesini kaybetmesini öngörmüyoruz” diyor. Uzmanlar, Çinli üreticilerin agresif ihracat stratejileriyle küresel otomotivde rekabeti daha da kızıştıracağını ve özellikle elektrikli araç segmentinde dengeleri değiştireceğini öne sürüyor.
