Orta Doğudaki Savaşın Piyasalar Üzerindeki Şoku: Petrol Fiyatları Hızla Yükselirken Küresel Enflasyon Riski Artıyor
Ortadoğu’da yaşanan çatışmalar ve ABD ile İsrail’in İran’a müdahalesi, enerji ticaretinin kilit noktası olan Hürmüz Boğazı’nda gemi seferlerini aksatırken, petrol fiyatlarında sert yükselişe yol açtı. Piyasalar bu belirsizlik karşısında güvenli liman arayışını güçlendirdi; riskli varlıklar yerine altın ve kalıcı güven veren varlıklar öncelik kazandı.
Brent türü petrol, belirgin bir artış sergilerken, metal piyasasında da değer kazançları görüldü. Avrupa hisse senedi piyasaları düşüşe geçerken, ABD tarafında ise vadeli işlemler sabah saatlerinde geriledi. Bu durum, enflasyonun yeni bir döngü içinde kuvvetlenebileceği endişesini beraberinde getiriyor.
Macquarie adlı Avustralya merkezli finans kurumu, stokçuluk ve sigorta primlerindeki yükselişin, enflasyon üzerinde baskıyı sürdürdüğüne dikkat çekiyor. Hürmüz Boğazı üzerinden geçiş yapan gemiler için sigorta maliyetleri bazı şirketler tarafından %25–%100 aralığında artırıldı ve savaş sigortası bazı durumlarda iptal edildi. Bu gelişme, navlun maliyetlerini ve risk primlerini daha da katmanlı hale getiriyor.
Analistler, petrol arzında görülen artışların uzun vadeli istihdam üzerinde kalıcı etkiler yaratabileceğini hatırlatırken, bu durumun özellikle Japonya, Çin ve Avrupa için daha belirgin bir kaygı oluşturduğunu ifade ediyor. Brezilya, Kanada ve Norveç gibi büyük üretici ülkeler ise enflasyonist baskılara karşı dayanıklı bir üretim performansı gösterebileceği beklentisiyle öne çıkıyor.
Rapor, Amerika Birleşik Devletleri’nin büyümede uzun vadeli bir yavaşlama yaşama ihtimaline vurgu yaparken mevcut ortamı 1990–1991 Körfez Savaşı’na benzetiyor. Yüksek petrol fiyatları ve kırılgan finansal yapı ile bir araya gelen bu etkenler, resesyon riskinin güçlenmesine yol açabilir. Savaş kaynaklı enflasyon baskısının Fed’in şahinleşmesini tetikleyebileceği, fakat politika hassasiyetlerinin şu anda yüksek kaldığı da belirtiliyor.
Öte yandan 2026’nın ilk yarısında güvenli liman taleplerinin artmasıyla doların kısa süreli güç kazanması bekleniyor. Ancak Macquarie, uzun vadede temkinli bir duruş sürdürürken, küresel güvensizliğin artması halinde rezerv yöneticilerinin dolardan çıkıp Çin Yuanı’na yönelmesinin muhtemel olabileceğini öngörüyor.
