Orta Doğuda Artan Riskler ve Merkez Bankası Faiz İndirimi: Pas mı Geçecek?
Şubat ayında enflasyon aylık olarak %2,96 artarken, sonuçlar tüketici enflasyonunu yıl içinde %31,53 seviyesine taşıdı. Savaştaki belirsizlikler, petrol fiyatlarındaki yükseliş ve global riskler, Merkez Bankası’nın 12 Mart toplantısındaki kararını etkileyen başlıca dinamikler olarak öne çıkıyor. Yıllık bazda bakıldığında enflasyon, özellikle enerji ve yiyecek gruplarının etkisiyle yukarı yönlü hareket etti.
Gıdanın baskısı sürüyor ve taze meyve–sebze fiyatları ay içinde %17,54, yılın ilk iki ayında ise %43,44 yükseldi, bu durum gıda ve içecek grubunun enflasyon üzerinde belirleyici bir etkiye sahip olmasına yol açtı. Mart itibarıyla taze meyve ve sebze etkisinin zayıflaması ve yaz aylarında dezenflasyon yönünde bir destek yaratması bekleniyor.
Enerji fiyatları ve petrolün etkisi mart ayına girerken başlıca riskler arasında yer alıyor. İçki ve sigara grubunun %3,86’lık artışı enflasyona 0,1 puan katkı yaparken, giyim ve ayakkabı indirim sezonunun etkisiyle manşet enflasyonu 0,38 puan aşağı çekti. Ancak yeni sezonla bu grubun etkisi yeniden yükselme potansiyeli taşıyor.
Konut, su, elektrik, gaz ve yakıtlar grubunda kira artışları enflasyonu yukarı çekerken, su ve elektrik maliyetlerindeki yükseliş de toplam etkide belirleyici oldu. Şubat ayında kira artışı önceki aya göre geriledi; buna karşı mobilya ve ev eşyaları ile sağlık ve ulaşım gibi alt kalemlerde artışlar sürüyor. Ulaştırma grubu ise benzin ve yolcu taşımacılığı hizmetlerine gelen zamlarla enflasyonun üst sıralarında yer aldı. Uzmanlar, Brent petrolündeki her 10 dolarlık artışın enflasyonu yaklaşık 1,6 puan yukarı taşıyabileceğini hatırlatıyorlar.
Gecelik borç verme faizi ve politika yönelimleri Mart ayı için Merkez Bankası’nın adımı merak edilirken, 12 Mart toplantısına dair beklentiler savaş ve enflasyon verisinin verdiği zayıflıkla şekilleniyor. Merkez’in kısa vadeli borç verme oranını artırma ihtimali bazı analistler tarafından gündeme getiriliyor; jeopolitik riskler artarsa politika sıkılığı daha uzun süre devam edebilir. Ayrıca yakın dönemde enerji fiyatlarının seyrine bağlı olarak önümüzdeki toplantılarda da belirsizliklerin yüksek kalması öngörülüyor.
Politika faizi ve uzman görüşleri konusundaki analizler, normal şartlar altında faiz indirimine gidilmesinin zor olduğunu işaret ediyor. Bazı uzmanlar, verideki dalgalanmaların ve jeopolitik gerilimlerin sürmesi halinde mart toplantısında indirim yönünün askıya alınabileceğini belirtiyor. Üretici görüşlerinde ise petrol fiyatlarındaki artışların enflasyona etkisini sınırlı da olsa sürdüreceği yönde görüşler hakim. Ayrıca enerji maliyetlerindeki uzun vadeli yükselişlerin dezenflasyon sürecine etkisi, iç dengeler üzerinde kırılganlık yaratabilir.
