Orta Doğu Gerilimi Piyasaları Şoklamaya Hazır: Petrolde Kritik Seviye Alarmı
Enerji piyasasında yaşanan gerilimler, Orta Doğu’daki gelişmelerin etkisiyle petrol fiyatlarını yeniden hareketlendirdi. ABD ile İsrail’in İran’a yönelik operasyonları ve Tahran’ın bölgesel karşı hamleleri enerji arzı konusunda endişeleri artırıyor; bu durum, küresel petrol akışının başlıca rota olan Hürmüz Boğazı üzerinde baskı yaratıyor. Bölgesel tedarik güvenliğine ilişkin kaygılar yükselirken, yatırımcılar için mevcut durum yeni bir enerji riskine işaret ediyor.
Söz konusu gelişmeler sonrası petrol piyasasında meydana gelen artış yüzde 2’nin üzerinde gerçekleşti. ABD hafif petrolü yaklaşık %2,05 değer kazanarak varil başına 72,69 dolara ulaştı; küresel gösterge olan Brent ise %2,64 artışla 79,79 dolara çıktı. Analistler, krizin uzaması halinde tedarik zincirlerinde daha fazla aksamalar olabileceğini ve bunun küresel ekonomiyi baskı altında bırakacağını belirtiyor.
OPEC+ grubu, arz endişelerini hafifletmek amacıyla üretim artışında prensipte anlaştı ve günlük üretimin 206 bin varil artırılması yönünde karar alındı. Bu adımın, bölgedeki sevkiyat risklerini sınırlamaya katkıda bulunması bekleniyor.
100 dolar senaryosu ise çatışmaların derinleşmesi halinde masada kalan bir olasılık olarak öne çıkıyor. Bazı analistler, petrolün bu seviyeye ulaşmasının küresel piyasalarda kırılganlık yaratabileceğine dikkat çekiyor. Freedom Capital Markets’in baş küresel stratejisti Jay Woods, enflasyon kaygılarının yükselmesiyle birlikte tüketicilerin baskı altında kalacağını ve bu durumun Fed’in faiz indirimleri konusundaki politikayı zorlaştırabileceğini ifade ediyor. Bloomberg Intelligence’ın stratejistleri de geçmişte petrolün 100 doların üzerine çıktığı dönemlerde hisse senedi piyasalarının baskı altında kaldığını belirtiyorlar. 1983’ten bu yana bu seviyelerin görüldüğü zamanlarda S&P 500’ün bir yıl içinde ortalama %1,6 değer kaybettiği raporlanıyor.
Hürmüz Boğazı’nın uzun süreli kapanması, tarihi petrol şoklarına benzer etkilere işaret edebilir. Analistler, 1973 Arap petrol ambargosu ve 1979 İran devrimi gibi dönemlerdeki etkilerin hatırlatıldığını ve piyasalarda benzer baskıların ortaya çıkabileceğini söylüyor. Morgan Stanley’nin hissen stratejistleri, 100 dolara çıkış ya da yıllık bazda %75-100 artış gibi olası risk senaryolarını masaya koyuyor. Buna karşılık RSM US baş ekonomisti Joseph Brusuelas, petrol fiyatlarındaki artışların günümüz ekonomisinde büyüme ve enflasyon üzerinde eski kadar belirleyici olmadığını, bu nedenle tüketici harcamalarını tetiklemek için 120-130 dolar aralığının görülebilmesi gerektiğini belirtiyor.
