Moskova’da İnternet Kesintisi: Halk Çağrı Cihazı ve Telsizle Haberleşme

Moskova’da mobil iletişim ağlarında görülen geniş çaplı aksaklıklar günlük yaşamı ve iş dünyasını derinden etkiledi. Roskomnadzor’un verilerine göre, merkezi Moskova’da son günlerde mobil veri trafiği önceki döneme göre ortalama olarak %20 oranında azaldı. Kesintiler nedeniyle şehir genelinde telsiz ve sabit hat satışlarında hareketlilik yaşandığı bildirildi.

Kremlin’den güvenlik gerekçeli adımlar açıklaması gelirken, resmi yetkililer bu kesintilerin nedenine dair detay paylaşmadı. Kremlin sözcüsü Dmitriy Peskov, uygulamaların “gerektiği sürece sürdürüleceğini” dile getirdi ve bu sürecin güvenlik açısından hayati olduğuna vurgu yaptı. Analistler ise bunun Kremlin’in çevrimiçi kontrol kapasitesini artırmayı hedefleyen bir aşama olduğuna dikkat çekiyor.

Beyaz liste dönemi olarak adlandırılan uygulama, kesintilerin ilk dönemlerinde Moskova’nın merkezinde mobil erişimi neredeyse tamamen durdurdu. Birkaç gün sonra bazı devlet onaylı internet sitelerinin erişimi yeniden açıldı; kamu hizmetleri, bankalar, e-ticaret platformları ve Kremlin yanlısı medya bu listede yer aldı.

Günlük yaşam geriledi, devlet medyası vatandaşlardan nakit taşımalarını ve kartla ödeme sorunlarının önüne geçilmesi için alternatif çözümler üretmelerini istedi. Ayrıca taksi çağırmak için mobil uygulamalardan ziyade telefonla aramanın tercih edilmesi önerildi. Bir milletvekili, internet bağlantılı ankesörlü telefonların kurulmasını önerirken, bir kamu kurumu yerel üniversitedeki bilim insanlarının yön bulmada yıldızlara bakmayı öğütlediğini aktardı.

İş dünyası üzerinde ağır baskı oluştu. Siber güvenlik uzmanı ve insan hakları örgütü First Department başkanı Dmitrii Zair-Bek, günlük ekonomik kayıp miktarını 1–2 milyar ruble (yaklaşık 12–25 milyon dolar) arasında tahmin etti. Bir eski Kremlin yetkilisi ise bu kararın büyük olasılıkla FSB gibi iç istihbarat kurumunun yönlendirmesiyle alındığını söyledi. Yetkili, Telegram’a yönelik baskı ve Ukrayna’nın insansız hava araçlarına karşı savunma adımlarının güçlendirilmesiyle bu adımın atıldığına işaret etti. Ayrıca Rus sansür kurumlarının Telegram trafiğini teknik olarak tamamen kesmenin zorluğu nedeniyle kısıtlamaların daha geniş bir alana yayıldığını belirtti.

Daha geniş kısıtlamalar muhtemel olarak değerlendiren uzmanlar, mobil ağlar üzerinden başlatılan bu denemenin ilerleyen süreçte sabit internet ağlarını da kapsayabileceğini belirtiyor. Amnezia’nın kurucularından Mazay Banzaev, mobil altyapının bir kontrol deneyi olarak kullanıldığını ifade etti ve şöyle dedi: “Rusya’daki internet üzerinde sıkı bir kontrol uygulanmasının mobil ağlar üzerinden test edildiği bir süreçteler.”