Milyarder yatırımcı Dalio’dan ferdî yatırımcı yorumu
Finans dünyasının en tesirli isimlerinden biri olan Ray Dalio, çağdaş piyasa sistemlerindeki dönüşümü mercek altına aldı. Dalio’ya nazaran 2008 finansal krizinden pandemiye, popülizmin yükselişinden yapay zeka ihtilaline kadar yaşanan her sarsıntı, global ekonomik mimariyi kökten değiştirdi.
Bloomberg’e verdiği söyleşide 2008 global finans krizinin bir dönüm noktası olduğunu belirten Dalio, faizlerin 1933’ten sonra birinci defa sıfıra inmesiyle başlayan “parasal genişleme” sürecine dikkat çekti. Dalio, bu periyodun merkez bankalarına büyük bütçe açıklarını paraya çevirme (monetizasyon) kabiliyeti kazandırdığını, fakat bu durumun birebir vakitte derin bir servet eşitsizliğini de beraberinde getirdiğini tabir etti.
2016 yılında Donald Trump’ın seçilmesiyle sürat kazanan popülist hareketlerin, ABD-Çin bağlarında kalıcı bir hasar bıraktığı vurgulanan tahlilde, globalleşmenin yerini milliyetçi iktisat siyasetlerine bıraktığı belirtiliyor. Dalio, bu “büyük güç çatışmasının” ticaret rotalarını ve ülkelerin stratejik önceliklerini tekrar belirlediğini savunuyor.
Piyasada ‘bireysel yatırımcı’ ihtilali
Dalio, piyasa yapısındaki en radikal değişimlerden birinin kişisel yatırımcı tesiri olduğunu tabir ediyor. 2025 yılı dataları ışığında, ABD pay senedi piyasalarındaki ana hareketlerin artık kurumsal fonlardan çok kişisel yatırımcılar tarafından yönlendirildiğini belirten ünlü yatırımcı, bu durumu yerleşik finansal nizama karşı bir cins “başkaldırı” olarak nitelendiriyor.
Yeni dünya tertibinde devletlerin rolünün değiştiğini savunan Dalio, ülkelerin artık piyasada yalnızca denetleyici değil, etkin birer yatırımcı ve yönlendirici olduğunu belirtti. Bilhassa yapay zeka ve kuantum bilgisayar üzere kritik teknolojilerde; sanayi siyasetlerinin devlet eliyle yürütülmesi, altyapı ve güç yatırımlarının şahsen yönlendirilmesi, yönlendirilmiş bir iktisada geçişin mecburiliği ön plana çıkıyor.
