Küresel Borçta Rekor Artış: Toplam Borç 348 Trilyon Doları Aştı
Uluslararası Finans Enstitüsü (IIF)’nin son küresel borç raporu, borç büyümesinin salgın öncesine göre en hızlı artışını gösterdiği bir yılı işaret ediyor. Toplam borç stokunda geçen yıl yaklaşık 29 trilyon dolarlık bir artış kaydedildi ve 348,3 trilyon dolara ulaşarak tüm zamanların en yüksek seviyesine çıktı. Borç artışının büyük bölümü gelişmiş piyasalardan geldi, bütçe harcamalarındaki genişlemenin etkisiyle görüldü ve bu durum, borç stoklarının hem gelişmiş hem de gelişmekte olan ülkelerde yeni zirvelere çıkmasına yol açtı. Gelişmiş ekonomilerin borcu, geçen yılın son çeyreğinde 231,7 trilyon dolar olarak hesaplandı; buna karşılık gelişmekte olan ülkelerde borç toplamı 116,6 trilyon dolara ulaştı.
Borç/GSYH oranlarında düşüş beşinci yıla yayıldı. Küresel borcun GSYH’ye oranı, arka arkaya beşinci yılda da düşüş gösterdi ve 2025’te yaklaşık %308 seviyesine geriledi. Bu gerilemenin ağırlıklı olarak gelişmiş piyasalardan kaynaklandığı ifade edilmekle birlikte, gelişmekte olan ülkelerde borcun GSYH’ye oranı yükselişini sürdürerek %235’in üzerine çıktı ve rekor kırdı.
Küresel borç artışında kamu borçlarının payı önemli bir rol oynadı. Dağılıma bakıldığında hanehalkı borçları 64,6 trilyon dolar, finansal olmayan şirket borçları 100,6 trilyon dolar, kamu borçları 106,7 trilyon dolar ve finansal sektör borçları 76,4 trilyon dolara yükseldi. 2025 yılında küresel borç artışının yaklaşık üçte ikisi kamu borçlanmalarından geldi ve artışın büyük bölümü Çin, ABD ve Avro Bölgesi’nden kaynaklandı. Avrupa içinde kamu borçlarındaki genişlemenin yoğunlaştığı ülkeler Fransa ve İtalya olurken, ardından Almanya öne çıktı. Çin’deki artış ve gelişmekte olan piyasalar genelinde devlet borçlarındaki birikim belli başlı olarak Brezilya, Meksika ve Rusya’da belirginleşti.
Küresel borç birikiminin yönü uzun vadede de güçlü kalacak. Höyükleşen borç yükünün GSYH’ye oranları incelendiğinde, 2025 son çeyreğinde hanehalkı borçları önceki yılın aynı dönemine göre %57,5’ten %57’ya, finansal olmayan şirket borçları %88,4’ten %88,2’ye ve finansal sektöre ait borçlar %69,8’den %68,2’ye geriledi. Ancak kamu borçları bu dönemde %93’ten %94,8’e yükseldi. Türkiye özelinde incelemede ise hanehalkı borçları ve finansal olmayan şirket borçları sırasıyla %9,9’dan %10,1’e ve %37,3’ten %38,2’ye çıktı; kamu borçları %27,5’ten %26,8’e, finansal sektör borçları ise %17,5’ten %17,3’e geriledi.
İleriye dönük görüntü olarak rapor, ABD, Çin, Almanya, Japonya ve Hindistan’da artan kamu borçlanma ihtiyaçları nedeniyle küresel borç birikiminin güçlü kalmasının muhtemel olduğunu işaret ediyor.
