Kur Dengesizleşince Maden Değer Kazandı: İMİB Başkan Yardımcısı Metin Çekiç ile Piyasa Değerlendirmesi
İstanbul Maden İhracatçıları Birliği (İMİB) Başkan Yardımcısı Metin Çekiç, döviz kuru farklarının enflasyonun gerisinde kalması nedeniyle doğal taş ile metalik madenlerinin uluslararası rekabetten geri kaldığını ifade etti. “Dünya piyasalarıyla yarışamaz hale geldik” diyen Çekiç, enerji maliyetlerinde mazot artışının etkisini, işçilik maliyetlerinin yüzde yüzlerden yakın yüzde 25’lere yükselmesiyle birlikte vurguladı. Madencilik faaliyetlerinin hazine arazilerinde yürütülmesi ve orman bedellerinin yeniden değerlenmesinin yaklaşık yüzde 130’a kadar çıktığına değinen Çekiç, döviz kurlarının enflasyonun gerisinde kalmasının işletmelerin sermayesini erittiğini ve sermaye artırımı gerekliliğini doğurduğunu ifade etti.
Her 100 ruhsattan biri işletmeye dönüyor şeklinde açıklamalarına devam eden Çekiç, basın toplantısında madencilik sorunlarının sayısının çok olduğunu ancak en temel meselelerden birinin olumsuz çevre algısı olduğunu belirtti. Çekiç, geçmiş dönemde çevre örgütlerini sorunları aynı masada konuşmaya çağırdıklarını ama yanıt alamadıklarını söyledi. 8 ayrı bakanlık ve 23 kurumdan ruhsat alınmasına rağmen çevre davası çıktığında izinlerin tek kalemde iptal edilmesinin sektörü olumsuz etkilediğini aktardı. “Madencilik zorluklarla dolu bir alan; ne yazık ki 100 ruhsattan yalnızca biri gerçek anlamda işletmeye dönüyor.” dedi. Türkiye’de 380 bin ruhsat iddiasının gerçekte 10 bin civarında ruhsata karşılık geldiğini ve buna arama ile işletme izinlerinin de dahil olduğunu belirtti; ülke genelinde yaklaşık 4 bin madencilik işletmesinin faaliyette olduğunu söyledi.
“Exim kredilerine ulaşımda sorunlar var” diyen Çekiç, madencilerin finansmana erişiminin en büyük engel olduğunu ifade etti. Küçük ve orta ölçekli işletmelerin Exim kredilerinden faydalanması için destek sözü verirken, bu kredilerin kullanımını kolaylaştıracak adımların atılacağını kaydetti. Süper izin dönemiyle ilgili soruyu yanıtlayan Çekiç, izinlerin çoğunun Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı bünyesinde toplandığını ve 2022’de başlatıldığı iddia edilen “tek durak projesi”nin hayata geçmesi için çalışmaların sürdüğünü vurguladı.
Derin madencilikte 5G iletişiminin kritik öneme sahip olduğuna dikkat çeken Çekiç, derinlikte dünyanın gerisinde kalındığını, Türkiye’de en derin madenlerin yaklaşık 800 metreye kadar indiğini belirtti. Uzak köylerde ve ilçelerde telefon çekmediğini, bu nedenle uydu üzerinden vericilerle iletişimin sağlandığını söyledi. 5G ile saha içi iletişimin güçlendirilmesini ve yeşil enerjiye geçişte madenlerin kilit rol oynamasını beklediklerini ifade etti.
“Temsilde engelleri komitelerle aşacağız” diyen Çekiç, bu ay sonunda yapılacak İMİB seçimlerinde başkan adaylığı için yarışacağını vurguladı. 5 milyon dolar ihracat kriteri nedeniyle daha önce yönetimlerde yer alamayan çeşitli doğal taş ihracatçılarının bu kez aday olamayacağını belirtti. Ticaret Bakanlığı ile görüştüklerini ve kriterlerin yumuşatılmasının seçimlere yetişmediğini kaydeden Çekiç, temsiliyetin genişletilmesi amacıyla göreve geldiğinde komiteler kuracağını söyledi.
“Madenin kaderi platformlara bırakılamaz” sözleriyle görüşlerini özetleyen Çekiç, İMİB’in sektörde kilit bir çatı kuruluşu olduğunu, 6 bin 500’den fazla üyesiyle Türkiye maden ihracatının yaklaşık yüzde 65’ini temsil ettiğini ifade etti. Kurumun hafızası ve potansiyelinin sektör için değerli olduğunu belirten Çekiç, doğal taş sektörünün artık zaman kaybetme lüksü olmadığını ve sorunları çözelim diye bu yürüyüşe liderlik etmek istediğini ifade etti.
