Koruma İçin Mart Ayı Çekilsin, Yüzde 10 Tolerans Tanınsın

Emek yoğun sektörlerde istihdamı sürdürmeye yönelik desteklerin kapsamı ve uygulanabilirliği üzerine talepler sürüyor. Tekstil, hazır giyim, deri, ayakkabı ve mobilya dışındaki sektörlerin temsilcileri kapsama dahil olma veya ayrı bir destek mekanizması talep ederken, mevcut kriterler üzerinde de esneklik bekliyorlar. Özellikle “son çeyrekte istihdamı koruma” şartının 2025 için nasıl uygulanacağına dair görüşler, üretimin zorluklar yaşadığı bir döneme işaret ediyor.

Geçen yıl KÖBI’lere yönelik istihdamı koruma çalışmaları kapsamında, çalışan başına 2.500 TL olan destek 3.500 TL’ye yükseltilmişti. Yeni düzenlemeyle yalnızca KOBİ’ler değil, büyük işletmeler de kapsama alınmış ve 250 çalışan sınırı getirilmişti. Ancak son değişiklikle bu sınır kaldırılarak, daha geniş bir istihdam tabanı hedeflenmiştir. Buna karşın şartlar 2025 Kasım-Aralık ortalamasını korumaya devam ediyor ve bazı sanayiciler bu durumun mart ayındaki uygulamalara yansıtılması gerektiğini savunuyor.

Desteklerin piyasa koşullarına uygun olarak esnetilmesi talepleriyle konuşan TGSD Başkanı Toygar Narbay, “Şubat ayı kararının Kasım-Aralık odaklı bir bakışla değerlendirilmesi doğru değildir. Destekler, istihdamı korumaya yönelik olarak mart ayında başlayacak şekilde ele alınmalı ve Şubat ayındaki hesaplarda yaşanan farklar dikkate alınmalıdır” diyor. Ayrıca Şubat ayının kısa gün sayısı nedeniyle özlük puantajında adil bir muafiyet veya tolerans uygulanması gerektiğini belirtiyor.

İSO Triko Komitesi Başkanı Yardımcısı Turgay Akşahin, geçen yıl son çeyreğinde işçi çıkarmama zorunluluğunun daralan piyasa koşullarıyla üretimi nasıl etkilediğini hatırlatıyor. Kredilerin kullanımında görülen belirsizlikler ve uygulamalardaki farklılıklar da sanayicinin ihtiyacını karşılamada engel olarak görülüyor. Anadolu’daki üreticilerin finansmana erişimde karşılaştıkları sıkıntılar, firmanın işini döndürebilmesi için mümkün olan en az 20–25 milyon TL aralığında kredi gerektiğini gösteriyor.

İstihdam desteğinin ötesinde finansman kolaylıkları ve kapsam genişletilmesi bekleyen sektörler arasında TASD, ayakkabı sektörünün 6 bin TL’lik bir destekten yararlanması gerektiğini savunuyor. TASD Başkanı Berke İçten, istihdam kaybının yüzde 50’lere ulaştığını ve özel desteklerin piyasa gerçekleriyle uyumlu hale getirilmesini talep ediyor. UTİB ve İTHİB gibi kuruluşlar da desteklerin nakdi olmanın ötesinde daha radikal indirimler ve yapısal destekler içermesi gerektiğini vurguluyorlar.

İşleyişte bir denge arayışında olan sanayici ve ihracatçılar, yeni üretim destek paketinin sürdürülebilirlik ve kapsayıcılık ilkelerini karşılamasını bekliyor. Yapılacak yeni düzenlemelerin, 2026-2028 dönemi için stabil bir büyüme hedefiyle uyumlu olması için gereken adımlar konusunda görüşler netleşiyor. İçeren başlıklar altında, deneyim paylaşımları ve sektörel öneriler, karar alıcılar tarafından dikkate alınması gereken noktalar olarak öne çıkıyor.