Körfezin Onarım Maliyeti 25 Milyar Dolar: Tam Kapasiteye Dönüş 5 Yıl
Abd ve İsrail’in İran’a yönelik operasyonuyla başlayan çatışma, İran’ın karşılıklı yanıtlarıyla Körfez bölgesine sıçradı ve enerji altyapısında kritik yapıların hedef alınmasına yol açtı. Rystad Energy tarafından paylaşılan değerlendirmede, savaşın etkilediği ana tesisler doğal gaz üretim ve işleme hatları ile rafineriler ve yakıt depolama terminallerine odaklanıyor.
Birinci aşamada, hasarın ilk bakışta 25 milyar doların üzerinde bir onarım maliyeti gerektireceği öngörüldü. Etkilenen tesislar ve enerji altyapısında meydana gelen üretim kayıpları, toplam zararın milyar dolarlık dilimini bulabilir. Ras Laffan Endüstri Şehri örneğinde, LNG üretim ünitelerinin zarar görmesiyle kapasite yaklaşık yüzde 17 azaldı ve yıllık yaklaşık 12,8 milyon tonluk üretim kaybı hesaplandı.
Tam kapasiteye dönüş süresi yaklaşık 5 yıl olarak öngörülüyor. Bu süreçte önemli bir etken, LNG ana soğutma kompresörlerini çalıştıran büyük gaz türbinlerinin dünya çapında yalnızca üç üretici tarafından temin edilebilmesi ve 2026’da bu üreticilerin veri merkezi elektrifikasyonu ile kömür santrali kapanması ihtimallerinin, 2–4 yıllık üretim gecikmelerine yol açmasıdır. Bahrayn’daki Sitra Rafinerisi’nde iki adet ham petrol damıtma ünitesi ile bir tank sahasında meydana gelen hasar da operasyonlarda mücbir sebep ilanına yol açtı. Yeni devreye alınan ham petrol damıtma ünitesinin tahribatı, rafinerinin işleme kapasitesini düşürdü ve yatırımlardan elde edilmesi beklenen gelir akışını geciktirdi.
Körfez bölgesinin sermaye akışı toparlanmaya odaklanıyor. Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Irak ve Suudi Arabistan başta olmak üzere bölgedeki orta ve hafif düzeyde kesintiler kaydediliyor. Uzmanlar, iyileşmenin hızının büyük ölçüde onarım kapasitesi ve sermayenin dağıtım takvimine bağlı olduğunu belirtiyorlar. Audun Martinsen, Rystad Energy Tedarik Zinciri Araştırmaları Başkanı olarak yaptığı değerlendirmede, Körfez’in yeniden canlanmasının finansal sermayeden çok yapısal kısıtlar tarafından şekilleneceğini vurguluyor: “Bazı varlıklar aylar içinde eski haline gelebilirken, bazıları yıllarca üretim dışı kalabilir.” Hürmüz Boğazı ve bölgedeki tutumlar kritik bir rol oynamaya devam ederken, bilgiler Ras Laffan’daki toparlanmanın da zorluklar doğuracağını gösteriyor. İran’ın batı tedarik zincirlerinden dışlanması; Çinli ve yerel yüklenicilere bağımlılığı artırabilir; bu da maliyetleri yükselten bir etken olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, planlı genişlemeden çok acil onarım ihtiyaçlarını öncelemeyi tavsiye ediyorlar.
