Kokpitten Concorde: Eski Pilotların Süpersonik Uçuş Deneyimini Anlatması
Kasım 2003’e kadar yaklaşık 27 yıl boyunca Atlantik’i üç buçuk saatten hızlı geçmeyi başaran tek yolcu uçağı olan Concorde, yolcularını sınırlı kapasitesiyle ve yüksek bilet fiyatlarıyla dikkat çekti. Bu uçakta ses hızının iki katında ilerleyen tek yönü olan deneyim, uçakta sadece 100 yolcunun bulunmasına imkân tanıyordu.
Amerikalı astronotlardan bile az Concorde pilotu sayısı olan bu dönemde uçak sadece iki havayolu şirketi tarafından işletildi: British Airways ve Air France. CNN’in değerlendirmelerine göre, Concorde’un kurulduğu andan beri görev yapan isimlerden biri olan Peter Duffey, 2024 yılında 98 yaşında hayata veda etti. Duffey, 2. Dünya Savaşı sırasında Kraliyet Hava Kuvvetleri’nde uçtu ve daha sonra Concorde eğitim programının mimarlarından biri oldu.
“OTOBÜSTEN FORMULA 1 ARACINA GEÇMEK” ifadesiyle Concorde’u tanımlayan öncü pilotlardan biri olan Jock Lowe, uçağın 1969’daki ilk test uçuşu gününde 25 yaşındaydı. Lowe, 2001 yılına kadar uçakta görev yaparak British Airways’in en uzun Concorde pilotu unvanını elde etti ve Concorde’u bir anlamda “otobüsten Formula 1 aracına geçmek” olarak nitelendirdi.
Geleneksel olarak subsonik bir mesafe kat ettikten sonra Atlas Okyanusu’na ulaştığında Mach 1’i geçerken uçuşa devam eden Concorde’ta, dekolte bir titreşim kokpitte belirirdi ve kısa bir anonsla yolcular süzülüverirdi: “Ses hızına ulaştık. Supersonik yolculuk dünyasına hoş geldiniz.”
Yaklaşık 60 bin feet yüksekliğe yükselen uçuş gökyüzünün siyaha döndüğü anda, dünyanın eğriliğini ve uzayın yalın mavisini net biçimde görmek mümkün olurdu.
ÜNLÜ YOLCULAR VE AÇIK KOKPİT Sırasında 11 Eylül saldırılarından önce Concorde kokpit kapısı yolculara açıktı ve uçak, pilot Richard Westray’in ifadesiyle “100 kişinin paylaştığı büyük bir özel jet” gibiydi. Elton John, Mick Jagger, Paul McCartney, Muhammed Ali ve eski ABD Başkanı Richard Nixon gibi ünlü isimler Concorde yolcuları arasındaydı. Pilot John Tye, Elton John ile ilk karşılaşmasını “tam anlamıyla nutkum tutulmuştu” sözleriyle anlatır.
UÇAĞA VEDA ZAMANI 2000 yılında Air France’a ait bir Concorde’un trajik kazası, sonrasında meydana gelen 11 Eylül saldırıları ve artan bakım maliyetleri, uçağın geleceğini önemli ölçüde değiştirdi. Son ticari Concorde uçuşu Kasım 2003’te yapıldı. O an Tye için beklenmedik bir vedaydı: Ağustos 2000’de Heathrow’da kalkışa hazırlanırken gelen bir telefonla uçağı kapıya geri götürdü. “O an bunun son olacağını düşünmemiştim.”
“CONCORDE PİLOTU” KİMLİĞİ olarak anılan bu uçakta emeklilik, pek çok pilot için duygusal bir kırılma noktasıydı. John Tye, 2022 yılına kadar British Airways’te uçmayı sürdürdü ve zamanla Concorde pilotu kimliğiyle anılır hale geldi. Concorde’da görev yapan kadın pilotlar ise iki kişiyle sınırlıydı: British Airways’ten Barbara Harmer ve Air France’tan Beatrice Vialle.
