Jet yakıtı Fiyatları Bir Ayda İkiye Katlandı: Uçak Biletleri Ne Duruyor?
Orta Doğu’daki çatışmalar ve Hürmüz Boğazı’ndaki belirsizlikler, küresel petrol akışında kayda değer kesintilere yol açtı. Brent petrolün varil fiyatı 100 doların üzerinde seyrediyor ve bu durum jet yakıtı dahil olmak üzere diğer ürünlerde maliyet baskısını artırıyor. Basra Körfezi bölgesinden Avrupa’ya erişen jet yakıtı talebinin yaklaşık %30’u karşılanıyor; buna karşılık Avrupa’daki arz güvenliği, bir aylık ticari stoklar üzerinden izleniyor. Hindistan ve Çin gibi büyük alıcılar da iç piyasalardaki arz kısıtları nedeniyle baskı altında.
Hürmüz Boğazı’ndan geçen ham petrolün çoğu Asya pazarlarına ulaşıyor; boğazdaki ticari gemi trafiğinin daralması, Asya’da jet yakıtı rafinasyonu için gerekli petrol arzına erişimi zorluyor. Artan savaş riski ve Ümit Burnu üzerinden uzanan uzun rotalar, maliyetleri yükseltiyor ve teslimat sürelerini uzatıyor. Fiziksel kısıt endişeleri fiyatların yükselişini belirginleştirdi; taşıma kapasitesindeki ani daralma ve sigorta primlerinde görülen sert artışlar, arzı sıkılaştırdı. Böylece jet yakıtı marjları ve ürün primleri bir ayda keskin yükselişe geçti.
İstatistikler, küresel jet yakıt endeksinin 27 Şubat’ta varil başına 99,4 dolar olan seviyesinden, 27 Mart itibarıyla yaklaşık %95 artışla 195,2 dolara çıktığını gösteriyor. Jet yakıtının ton başı fiyatı da 1541 dolar seviyesine yükseldi. Platts verileri, Kuzeybatı Avrupa jet yakıtının maliyet+sigorta+navlun (CIF) dahil fiyatının 27 Şubat’taki 873,2 dolardan 27 Mart’ta 1704,5 dolara yükseldiğini doğruluyor ve böylece aynı dönemde fiyatların yaklaşık iki katına çıktığını işaret ediyor.
Hava yolculuk maliyetleri üzerinde baskı artıyor; jet yakıtı, havayolu şirketlerinin ana giderlerinden biri olmaya devam ediyor. Bu durum, uçak bileti fiyatlarına da yansıyarak yolcular için ek maliyet baskısı oluşturuyor. Örneğin dünyanın önde gelen hava yolu şirketlerinden United Airlines’in CEO’su Scott Kirby, artan yakıt maliyetlerini dengelemek için bilet fiyatlarının yaklaşık %20 artırılması gerektiğini açıkladı.
