İzmir Ticaret Odası Başkanı Mahmut Özgener: Savaş Sona Bassa Bile Ekonomik Sarsıntı Uzun Sürecek

İzmir Ticaret Odası mart ayı meclis toplantısı, TÜSİAD Başkanı Ozan Diren’in katılımıyla gerçekleşti. Ortadoğu’da süren çatışmaların küresel ticaret ve yatırım akışları üzerinde yarattığı baskılar masaya yatırıldı. Oda Yönetim Kurulu Başkanı Mahmut Özgener, enerji güvenliği ve ticari akışlarda görülen kırılganlıkların yeni bir küresel dengeyi zorunlu kıldığını ifade etti. Bu süreçte ülkelerin ortak hareket etmek yerine kendi enerji ve ticaret güvenliklerini korumaya odaklandığını belirten Özgener, enerji maliyetlerinin ve enflasyonun yükselme tehdidinin finansal koşulları da zorlayacağını söyledi. “Yatırım ve kredi büyümesini baskılar” denklemi üzerinden açıklanan değerlendirmede, petrol fiyatlarındaki artışların üretim maliyetlerini ve enflasyon beklentilerini de etkileyerek merkez bankalarının kararlarını şekillendireceği ve sonuç olarak yatırımları sınırlayabileceği vurgulandı. Savaşın uzaması ve olası bir enerji krizinin dengeleri değiştirebileceğine işaret eden Özgener, ülkelerin enerji ve lojistik kanallarını çeşitlendirme yönünde adımlarını hızlandırmasının kaçınılmaz olduğunu söyledi. Özellikle Asya’da enerji dönüşümünün sanayi politikasının merkezine oturmasının, küresel üretim ve ticaret dengelerini yeniden inşa etme potansiyeline sahip olduğunun altı çizildi. Ekonomik yapının bu tür şoklara karşı dayanıklılığını artırmanın uzun vadeli bir süreç olduğu belirtildi.

Jeopolitik risklerin Türkiye üzerinde dalgalanmalara yol açtığına dikkat çekilirken, enerji fiyatlarındaki artışın makro dengeleri zorlayabileceği ifade edildi. Ancak Türkiye’nin coğrafi konumu sayesinde yeni ticaret ve lojistik hatlarında daha önemli bir rol üstlenme kapasitesinin arttığına vurgu yapıldı. “Savaş uzarsa baskı artar” değerlendirmesinde, enerji kaynaklı enflasyon baskısının faiz indirimlerini geciktirebileceği ve dış finansman koşullarını sıkı tutabileceği belirtildi. Uzun vadede ise güç dağılımının çeşitlenmesi ve tedarik zincirlerinin yeniden tasarlanması Türkiye için bazı fırsatlar doğurabilir. Enerji ve ticaret akışlarının belirli hatlara yoğunlaşması ile ortaya çıkan kırılganlıkların giderilmesi için alternatif rotalar ve stratejiler önemli bir rol oynayacaktır.

“MB’nin hızlı ve cesur kararlar alması rahatlatır” başlığıyla sunulan bir diğer bakış açısında, Merkez Bankası rezervlerinin kısa vadede kritik destek sağladığı belirtildi. Petrol fiyatlarındaki her 10 dolar artışın dış ticaret açığına yaklaşık 5 milyar dolar yük getirdiği ve bu durumun dış ödemeler üzerinde baskı oluşturduğu ifade edildi. Enerji krizinin enflasyonu tetikleyen bir unsur olarak büyümeyi baskıladığı anlatılırken, MB’nin kararlı adımlarının bu süreci daha yönetilebilir kılacağına değinildi. Ayrıca, küresel ölçekte uzun vadede dengeye girmek için dalgalı bir seyir olabileceği uyarısı yapıldı.