İTB Başkanı Kestelli: Serbest Ticaret Anlaşmaları Tarımı Zorlayacak
Türkiye’nin ihracatının büyük bölümünün Avrupa Birliği ülkelerine kaydığı ve Gümrük Birliği’nin mevcut yapısının eşitsizliği tartışılan konular arasında. 2024 verilerine göre Türkiye’nin toplam ihracatının yaklaşık %41’inin AB ülkelerine yöneldiğini belirten Kestelli, AB’nin yeni serbest ticaret anlaşmalarının emek yoğun sektörlerdeki ürünlerin rekabet gücüne olumsuz etkiler yapabileceğine dikkat çekti. Bu durum özellikle otomotiv, makine, kimya, tarım ve elektronik sektörlerinde fiyat baskısı ve pazar kaybı riskini gündeme getiriyor.
Emek yoğun sektörlerde dönüşüm şart diyerek devam eden Kestelli, Hindistan’ın düşük işçilik maliyeti ve büyük nüfusu nedeniyle Türkiye’nin AB ile olan köklü ticaretinin baskı altında kalabileceğini ifade etti. İki önemli stratejik adımı şöyle özetledi: Öncelikle Gümrük Birliği’nin revize edilmesi, ardından emek yoğun sektörlerin teknoloji ve katma değerli ürün üretimine kaydırılması. Böylece ihracat ve iç piyasa rekabeti arasındaki baskı azalır, verimlilik yükselir ve birim maliyetler düşer.
Kestelli, üretimde ucuz emeğe bağımlı kalmanın işçi ücretlerini artırmayacağını ve refahı sınırlayacağını belirtti; bunun, ülkeyi kırılgan hale getirdiğini söyledi. Nüfus artışının hızını kaybettiğini ve tarımda yaş ortalamasının 56–57 civarında olduğunu belirterek, yakın gelecekte tüm sektörlerde benzer zorlukların ortaya çıkabileceğini söyledi. Toplumsal refahın artırılması için eğitim, sağlık ve barınma alanlarında acil önlemler gerektiğini vurguladı.
“Buğday ve arpada yüksek rekolte beklenebilir” ifadelerini paylaşan İTB Meclis Başkan Yardımcısı Moiz Hemsi, yağışların toprak nemi açısından sezonu güçlü başlattığını belirtti. Bahar yağışlarının dengeli gitmesi hâlinde buğday ve arpada yüksek rekolte öngörülebileceğini sözlerine ekledi.
Türkiye’nin toprak varlığı azalıyor şeklinde açıklama yapan Hemsi, iklim krizi ve yanlış arazi kullanımı nedeniyle toprak kaybının ciddi boyutlara ulaştığını vurguladı. 2025 Toprak Atlası raporuna göre Türkiye yüzeyinin %59’unun erozyon riski altında olduğu, yıllık yaklaşık 642 milyon ton verimli toprak kaybettiğimiz bilgisini paylaştı. Toprak ve su kaynaklarının birbirinden bağımsız yönetilemeyeceğini belirterek, su ve toprak yönetiminde sürdürülebilir politikaların acil uygulanması gerektiğini ifade etti.
