İstanbul Pahalı Kaldı: Rota Anadolu’ya Kaydı

Türkiye’de 445 adet AVM bulunan pazarda metrekare başına düşen toplam ciro, ülke genelinde %30 artışla 191 milyon 803 bin TL seviyesine ulaştı. AYD ve Akademetre’nin ortak çalışmasıyla hazırlanan AVM Endeksi, 2010 baz yılına göre 4063 puana çıkarken, 2025 yılı için güçlü bir büyüme işareti verdi. Ancak ziyaretçi sayısı endeksi aynı dönemde %3 düşüş gösterdi. Bu durum, ortalama sepet tutarındaki artış veya fiyat etkileriyle harcama davranışında bir değişime işaret ediyor.

İstanbul’da metrekare başına ciro artışı %25 olurken Anadolu bölgelerinde bu oran %35,3’e yükseldi. Bu veriler, büyümenin sadece büyük şehirlerle sınırlı kalmadığını, Anadolu’da da tüketim talebinin ve dinamizmin güç kazandığını ortaya koyuyor. Bölgesel ekonomik canlılık açısından da Anadolu’nun bu performansı önemli bir işaret olarak değerlendiriliyor.

Şapkacı AYD Başkanı, az ziyaretle daha yüksek ciro elde edilmesinin olası sebeplerini şu sözlerle açıkladı: Ortaya çıkan tablo, ortalama sepet tutarının artması, fiyat etkisi ve tüketicinin daha planlı alışveriş davranışına yönelmesiyle açıklanabilir. Kategoriler bazında bakıldığında en yüksek artış %35 ile giyimde görüldü; teknoloji %31, yiyecek-içecek %30, hipermarket %30, diğer kategoriler %23 ve ayakkabı-çanta ise %11 artış kaydetti.

Alım gücü ve genel görünüm, AVM’lerde yeme-içme ve kişisel bakım harcamalarının yükselişine işaret ederken, ayakkabı-çanta tarafında yüksek fiyatlar nedeniyle bazı alışverişlerin yurtdışına kaydığı belirtildi. “Yabancı yatırımın payı %15’e geriledi” notuyla sektördeki dinamizm, yeni yatırım hareketleri ve mevcut varlığın dönüştürülmesi üzerinde odaklandı. 1987’de Galeria ile başlayan süreçte bugün 13 il dışında her bölgede AVM bulunuyor ve bu yıl 5 yeni AVM açılması öngörülüyor.

“Büyüme reel değil, daralma bile var” değerlendirmesi ise ekonomist Fatih Keresteci’den geldi. 2025 nominal büyüme %30 olarak kaydedilirken, TÜFE ile karşılaştırıldığında reel büyümenin zayıfladığı vurgulandı. Pandemiden sonra istikrarlı şekilde artan alışveriş ekonomisindeki ivme kaybı, 2025 yılında ziyaret sayılarında da yansımasını gösterdi: yaklaşık 2,78 milyar ziyaret, son üç yılın en düşük trafik performansına işaret ediyor. Kiralanabilir alan başına bakıldığında ivmenin daha da zayıfladığı dikkat çekiyor; bu, son beş yılın en zayıf trafiği olarak değerlendiriliyor.