İstanbul İçin Korkutan Uyarı: 7 Büyüklüğünde Deprem Kapıda
Adana Kozan’da gerçeklȩşen panelde, deprem gerçeğini ele alan uzmanlar deprem risklerini ve bölgede mevcut yapı stokunu masaya yatırdı. Konuşmacılar arasında Prof. Dr. Abdulazim Yıldız, Prof. Dr. Ahmet Beycioğlu, Prof. Dr. Barış Binici, Prof. Dr. Mustafa Laman ve Prof. Dr. Ulvi Can Ünlügenç yer alırken, Süleyman Pampal da afetler hakkında bilgi ve öngörülerini paylaştı. Ayrıca panelde, 6 Şubat depremlerinin Adana ve Kozan üzerindeki etkileri tartışıldı.
Adana’nın depremi değildi. Bu ifade, Kahramanmaraş merkezli depremlerin bölgeye olan etkisini vurguluyor. Birinci deprem Doğu Anadolu Fayı’nı; ikinci deprem ise Çardak Fayı’nı etkiledi ve sırasıyla 04.17 ve 13.24 saatlerinde 7,8 ve 7,6 büyüklüğünde depremler meydana geldi. Yaşanan kayıplar hem Adana hem Kozan için büyük bir acıyı temsil ediyor.
Tehlike oldukça yüksek olarak nitelendirilen bölgede, aktif fay hatları dikkat çekici bir odak olarak öne çıkıyor. Uzmanlar, Adana’nın ilçeleriyle Kozan, Feke, Saimbeyli, Aladağ ve doğuya doğru uzanan Kadirli, Sumbas, Ceyhan ile Osmaniye bölgelerinin fay hatlarına yakın konumda olduğunu belirtiyor. Pek çok fayın 7 büyüklüğüne kadar deprem üretebilme potansiyeline sahip olduğu ifade ediliyor. Kozan özelinde Akçaluşağı, Bozdoğanuşağı, Gezitdağ ve Yardibi gibi faylar, 6+ büyüklükte deprem oluşturma kapasitesine sahip görülüyor. Tarihe bakıldığında 1269’da bu bölgede yıkıma yol açan deprem kaydı bulunuyor ve kuzeydoğu yönünde yerleşimlerin tehlike altında olduğu vurgulanıyor.
Kırılmamış fay parçası var sorununu İstanbul bağlamında ele alan Pampal, Marmara Denizi içindeki kırılmamış segmentin kritik rol oynadığını ifade ediyor. İstanbul’un Avrupa yakasında kuzey kolunun güneyinden Silivri açıklarından Tekirdağ ve Ganos’a uzanan hat, 1912’deki Ganos Fayı kırılımı ile başlayan ve sonrasında doğuya yayılan kırılmaların izlerini taşıyor. 2009 ve 2011 yıllarında oluşan 5,5-5,9 büyüklüğündeki depremler ile 23 Nisan 2024’teki 6,2’lik deprem bu hattın aktifleşebileceğini işaret ediyor. 1766’da İstanbul’u sarsan depremlerin de bu fay üzerinde gerçekleştiği biliniyor ve bu parça güneye doğru yaklaşık 30–35 kilometre uzunluğunda kırılmamış durumda bulunuyor. Dengeli bir şekilde konuşunca, bu parça kırıldığında etkisinin İstanbul’a ve civarına yayılması olasılığı yüksek görünüyor.
“7’ye yakın büyüklükte deprem” öngörüsünü paylaşan Pampal, 23 Nisan sonrası 6,5–7,0 büyüklüğünde bir deprem ihtimalini yineledi: “İstanbul’da bu büyüklükte bir deprem maalesef beklenebilir. Fay kırılacak ve süreç sonlandırılmış olacak.” Bu yaklaşım, özellikle yeni dönemde de dikkat çekici bir uyarı olarak değerlendiriliyor.
Güney kol da risk altında mesajı ile sadece kuzey kol değil, güney kolun da tehdit oluşturduğunu ifade eden Pampal, Kuzey Anadolu Fayı’nın güney koluna ilişkin öngörülerini paylaşıyor. İznik–Gemlik–Pamukova arasındaki fay, 1065’ten sonra kırılmamış durumda ve 7–7,5 arası deprem üretme potansiyeli taşıyor. Bu kırılma gerçekleşirse İstanbul, Bursa, İznik ve Orhangazi etkilenebilir. Marmara’de beklenen depremlerin, tehlikenin yükselişte olduğu bir dönemde olduğuna işaret ediliyor ve riskleri azaltma yönündeki adımların acil olduğu vurgulanıyor.
