İran’la Ticaret Yapanlar Alarmda: ABD’nin Ek Vergi Kararı Türkiye’yi Nasıl Etkileyecek?

ABD Başkanı tarafından onaylanan kararnameyle, İran ile ticaret yapan ülkelerde ABD pazarına giriş yapan ürünler için ek gümrük vergisi uygulanması yolunu açtı. Uygulama bugün yürürlüğe giriyor ve İran üzerinden doğrudan ya da dolaylı olarak mal ve hizmet temin eden ülkeleri kapsıyor. Kararın, Türkiye dahil pek çok ülkenin ticaretinde yaptırım risklerini artırabileceği değerlendiriliyor.

Karara göre ABD Dışişleri Bakanlığı ile koordineli biçimde ABD Ticaret Bakanlığı, İran ile ticari ilişki içinde bulunan ülkeleri belirleyecek ve bu ülkelerden ABD’ye yapılan ithalata yaklaşık %25 oranında ek vergi uygulanması söz konusu olabilecek. Çin, Hindistan, Türkiye, Güney Kore, Almanya ve Japonya gibi ülkeler İran ile ticaret yapanlar arasında yer alıyor.

Türkiye-İran ticareti nasıl biçimleniyor? Türkiye Dışişleri Bakanlığı’nın paylaştığı, TÜİK verilerine dayanan verilere göre 2024 yılında ticaret hacmi 5,68 milyar dolar olarak kaydedildi. İhracat 3,23 milyar dolar olarak gerçekleşirken ithalat 2,45 milyar dolar seviyesinde kaldı ve dış ticaret fazlası 780 milyon dolar olarak görüldü. Türkiye’nin İran’a yönelik ana ihracat kalemleri makineler ve parçaları, plastikler ve kimyasal ürünler, tarım ürünleri ile metal cevherleridir. İran’dan gelen ithalatta ise doğal gaz, metal ürünleri ve tarım ürünleri öne çıkıyor.

Turizm ve enerji alanındaki bağlar iktisadi ilişkileri sadece ticaret ile sınırlı kalmıyor; 2024 yılında Türkiye’ye gelen İranlı turist sayısı 3,27 milyon ile kayda geçti ve enerji tarafında İran’dan gerçekleştirilen doğal gaz ithalatı, bu ikili ilişkiyi stratejik olarak pekiştiriyor.