İran’da İki Hafta Ateşkes Kabul Edildi: Trump 15 Maddenin Çoğu Üzerinde Mutabık Kaldı
40. gününe giren çatışmalarda büyük bir kırılma yaşandı ve taraflar arasında geçici bir ateşkes yürürlüğe girdi. ABD Başkanı Trump, bu ateşkesin iki hafta boyunca karşılıklı saldırılar durdurularak uygulanacağını duyurdu ve görüşmelerin Pakistan’ın başkenti İslamabad’da yapılacağını belirtti. İran tarafının resmi heyeti için henüz net bir isim ortaya çıkmazken basın, Galibaf’ın en güçlü adaylardan biri olduğunu aktarıyor.
Trump, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı güvenli şekilde açması karşılığında bombardıman ve saldırıların durdurulmasını talep etti. Netanyahu ise ateşkesin arkasında durduklarını ama bunun Lübnan’ı kapsamadığını vurguladı.
İsrail’in saldırılarına son verildihaberine göre, ateşkes açıklamasının ardından İsrail güçleri İran’a yönelik saldırıları durdurdu; Lübnan’da ise Hizbullah ile yaşanan çatışmalar ve kara operasyonları sürüyor. Mehr ajansının bildirdiğine göre Lavan Rafinerisi’nde patlama meydana geldi, kaynağı henüz tespit edilemedi. Sırrı Adası’ndaki patlamaların da nedeni bilinmiyor.
ABD’de ateşkes sonrası açıklama karşılıklı adımların birbirini tetiklemesiyle gündeme geldi. Trump, Truth üzerinden yaptığı paylaşımda, İran ile yakın çalışma mesajı verirken uranyum zenginleştirmesinin olmayacağını ve bazı altyapı konularında ilerleme sağlanacağını belirtti. Ayrıca, 15 maddelik anlaşmanın çoğunda anlaşmaya varıldığını ifade etti.
Paylaşımından kısa bir süre sonra ikincil bir mesaj da yayımlayarak, “İran’a silah tedarik eden ülkelerin ABD’ye sattıkları tüm mallar %50 oranında gümrük vergisine tabi tutulacak. Hiçbir istisna olmayacak.” dedi. İran planı değerlendiriliyor şeklinde bir değerlendirme yapan Trump, İran’da tüm askeri hedeflere ulaşıldığını ve “tam bir zafere” yaklaşıldığını savundu. İran’ın 10 maddelik planının da ilerleme için uygun bir zemin oluşturduğunu vurguladı.
Vance ve Pezeşkiyan’ın görüşleri da Trump’ın yaklaşımını destekler nitelikteydi. Vance, İran’ın Hürmüz Boğazı’nı açması ve tarafların saldırıları durdurması halinde başarının mümkün olabileceğini söyledi. Pezeşkiyan ise ateşkesi, İran’ın arzuladığı temel ilkelerin kabulüyle sağlandığını belirtti ve diplomasinin sürdürülmesi gerektiğini vurguladı.
İran’ın 10 maddelik teklifi kapsamında açıklanan şartlarda şu başlıklar yer aldı: saldırmazlık garantisi, Hürmüz Boğazı’nın güvenli geçişi, uranyum zenginleştirme onayı, tüm yaptırımların kaldırılması, Birleşmiş Milletler kararlarının sona erdirilmesi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı kararlarının sonlandırılması, tazminatlar ve dondurulmuş İran varlıklarının serbest bırakılması, ABD savaş üslerinin bölgeden çekilmesi ve tüm cephelerde ateşkesin sağlanması.
