İran ABD’nin Anlaşma Önerilerine Şokla Yaklaşıyor: Taraflar Arasında Yeni Gelişmeler

İran ve ABD arasındaki çatışmalar sürerken taraflar arasındaki iletişimde yeni bir dönüşüm sinyalleri ortaya çıktı. Tasnim Haber Ajansı’na konuşan yetkililer, İran’ın ABD’nin 15 maddelik önerisine karşı verdiği yanıtın resmi olarak aracı kurumlar üzerinden iletildiğini belirtti. Reuters’a konuşan bir kaynağa göre ise İran yanıtını Pakistan üzerinden iletmiş durumda.

İranlı kaynaklar, yanıtında düşmanı durdurmayı amaçlayan bir dizi talebi net olarak sıraladı: saldırıların son bulması, savaşın bir daha tekrarlanmayacağına dair somut şartların oluşturulması, savaş tazminatlarının ödenmesinin garanti altına alınması ve bu kararların bölge genelinde, tüm cepheleri kapsayacak şekilde yürürlüğe konulması. Ayrıca Hürmüz Boğazı üzerinde İran’ın egemenlik haklarının meşru ve değişmez olduğunun kabul edilmesi gerektiğini vurguladılar.

Bu talepler, savaşın hemen öncesinde Cenevre’de yapılan ikinci tur müzakerelerde ABD tarafına sunulan taleplerden ayrı olarak belirtilmişti. İranlı yetkililer, ABD’nin müzakere iddiasını “aldatma projesi” olarak gördüklerini, sözde diyalogların ise dünyayı barış yanlısı göstermek için yapılan bir kimlik oyunundan ibaret olduğuna vurgu yaptılar. ABD’nin amacı, petrol fiyatlarını düşük tutmak ve güney İran’a yönelik yeni bir ağır harekât için zaman kazanmak olarak değerlendirilmekte.

NTV’ye bağlanan Ali Asgar Çabuk, İran’ın yanıtında şu isteklerin açıkça ifade edildiğini aktardı: düşman tarafından gerçekleştirilen terör saldırılarının son bulması, savaşın tekrarlanmaması için somut koşulların tesis edilmesi, savaş zararlarının tazmini ve kesin hüküm altına alınması, ayrıca bu süreçte savaşın tüm cephelerde ve bölgede bulunan direniş gruplarını kapsayacak şekilde sonuçlandırılması.

İRAN, İLERLEME KAYDIĞINI AÇIKLADI Reuters’a konuşan bir İran kaynağı, müzakerelerde kayda değer bir ilerleme olmadığını ifade etti ve planların gerçekçi olmadığını belirtti. Ancak gerçekçi adımlar atıldığında çözüm için yol bulunabileceğini söyledi.

İSRAİL: HÜRMÜZ’Ü KAPATAN KOMUTANI ÖLDÜRDÜK Sabah saatlerinde İsrail ordusu, İran’ın ülkeye fırlattığı çeşitli füzeleri tespit ettiklerini ve hava savunma sistemlerini devreye aldıklarını bildirdi. İsrail basını, İran’a karşı yapılan saldırılarda üst düzey bir kişinin de hayatını kaybettiğini öne sürdü; Hürmüz Boğazı’nı kapatmada sorumlu görülen İran Devrim Muhafızları Ordusu Deniz Kuvvetleri Komutanı Ali Rıza Tengsiri’nin hava saldırısında öldüğü iddia edildi. Konuya ilişkin İranlı yetkililer açıklama yapmadı.

TRUMP’TAN NATO PAYLAŞIMI ABD Başkanı Donald Trump, Truth Social üzerinden İran ile yürütülen müzakere sürecine değinen bir paylaşımda bulundu. Trump, İran’ın müzakere için yalvarır gibi görüldüğünü söyledi ve “takdir edilmeli ki sonuçlar kamuoyuna yansıtılsın” ifadesiyle süreci eleştirdi. ABD’nin İran’da kimlerle görüştüğünü ise belirtmedi.

İRAN TEL AVİV’E KARŞI GÜÇLÜ MESAJ İsrail ordusu, İran’ın füzelerinin önlenmesi amacıyla hava savunma sistemlerini devrede tutarken bölgede sığınaklarda kalınması yönünde vatandaşlara uyarılar gönderdi. İsrail basını, saldırı sonrası Holon, Ganei Tikva ve Tel Aviv’e füze parçalarının düştüğünü ve merkez bölgede bazı kişilerinin yaralandığını bildirdi.

İRAN’DAN KARA HAREKATI KORKUSUNA KARŞI REST İran ordusu Kara Kuvvetleri Komutanı Ali Cihanşahi, olası bir kara harekâtına karşı şu ifadeleri kullandı: kara savaşı düşman için daha tehlikeli ve bedeli ağır olur. Bu söylem, bölgede olası bir operasyon karşısında İran’ın askeri hazırlıklarını vurguluyor.

ABD-İran MÜZAKERELERİ SÜRÜYOR MU SONA MI ERECEK? Trump, İran’ın çatışmayı sonlandırma yönündeki niyetini eleştirirken, İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin ABD teklifiyle ilgili tutumunu açıkladı: görüşme niyeti olmadığını, ancak aracılar vasıtasıyla mesaj alışverişinin sürdüğünü ifade etti. Arakçi, mesaj iletiminin müzakere olarak adlandırılamayacağını söyledi. Trump ise İran liderlerinin “müzakere ettiklerini” yazsa da “halkları tarafından öldürülmekten korktukları için açıkça konuşamadıklarını” iddia etti.

NETANYAHU, İSRAİL’İN İSTİKRARINI KORUMAYA ÇALIŞIYOR İsrail Başbakanı Netanyahu’nun siyasi konumunu güçlendirmek amacıyla bütçe krizini aşmaya çalıştığı bildiriliyor. Hükümetin düşmesini engellemek için bütçenin önümüzdeki günlerde Meclis’ten geçirilmesi hedefleniyor. Bu süreçte sağ ve dindar ittifakların bazı tavizler vermeye razı olduğu ifade ediliyor.

İSRAİL‑İRAN İSİMLERİ HAKKINDA DELİLLER Pakistan’ın, ABD’den İran Dışişleri Bakanı Arakçi ve Meclis Başkanı Kalibaf için hedef olmamaları yönündeki talebinin ardından İsrail, bazı isimleri hedef listesinden çıkardı. Yetkililer, koordinatların İsraillilerin elinde olduğunu ve bu kişilerin ortadan kaldırılmasının ABD’ye zarar verebileceğini belirttiler.

HÜRMÜZ KRİZİ’NDE GÜNEY KORE İZNİ İran, Güney Kore’nin gemilerinin Hürmüz Boğazı’ndan geçişine onay verdi; ancak bunun yalnızca İran ile önceden koordine edilmesi şartına bağlı olduğunu ifade etti. Bu yaklaşım, boğaz trafiğinin güvenliğini güçlendirmek amacıyla yapılmış bir adım olarak görülüyor.

KÖRFEZ’DE FÜZE SALDIRILARI DEVAM EDİYOR Birleşik Arap Emirlikleri, ülkede hava savunma sistemlerini kullanarak füze saldırılarını engelleme çabalarını sürdürdü ve Abu Dabi’de olaylar nedeniyle iki kişinin hayatını kaybettiği bildirildi. Ayrıca İran’ın İsrail’e yönelik saldırılarının ardından Kafr Qasim’de bazı yaralanmalar kaydedildi.

SAVAŞIN ETKİLERİ ASYA’YI VURUYOR Filipinler’de enerji krizi derinleşti. Yetkililer, yakıt arzı ve fiyat dalgalanmaları nedeniyle ülkenin üç enerji şebekesinin de toptan elektrik piyasasında geçici bir duruma geçtiğini açıkladı. Düzenleyici, 1 Nisan’a kadar uygulanması planlanan yeni bir maliyetlendirme sistemi üzerinde çalıştıklarını bildirdi.

İran ile ABD arasındaki çatışmalar sürerken taraflar arasındaki iletişim yeniden şekilleniyor. Tasnim Haber Ajansı’na konuşan yetkililer, İran’ın ABD’nin 15 maddelik önerisine verdiği yanıtın resmi olarak aracı kurumlar üzerinden iletildiğini belirtti. Reuters’a göre yanıt Pakistan üzerinden iletildi.

İranlı kaynaklar, yanıtında düşmanı durdurma, savaşın tekrarlanmayacağına dair somut koşullar, savaş zararı ve tazminatlarının garanti altına alınması ve bu kararların tüm cepheleri kapsayacak şekilde uygulanması taleplerini netleştirdi. Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik haklarının doğal ve yasal olduğunun vurgulanması da mesajın önemli bir parçasıydı.

Bu talepler, Cenevre’deki üçüncü tur müzakerelerin hemen öncesinde ABD tarafına sunulanlardan bağımsız olarak ifade edildi. İranlı yetkililer, ABD’nin müzakere iddiasını “aldatma projesi” olarak gördüklerini belirtirken, diyalog görüşmelerinin amaç dışı olduğuna işaret etti. Bölgedeki petrol fiyatlarının düşürülmesi ve güney İran’a yönelik harekâtta zaman kazanma hedefleri bu sürecin arkasında olduğu iddialarını güçlendirdi.

NTV’ye konuşan Ali Asgar Çabuk, İran’ın yanıtında şu ana başlıkları öne çıkardığını aktardı: düşman saldırılarının son bulması, savaşın tekrarlanmaması için somut adımların atılması, savaş zararlarının tazmin edilmesi ve bunun açıkça hüküm altına alınması, ayrıca bu süreçte savaşın tüm cephelerde ve bölgede bulunan direniş gruplarını kapsayacak biçimde yürürlüğe konulması.

İRAN, İLERLEME KAYDIĞINI YOK SAYMIYOR Reuters’a konuşan bir İran kaynağı, müzakerelerde ilerleme kaydedilmediğini ve planların gerçekçi olmadığını belirtti; ancak ortak bir zeminde çözüm yolunun bulunabileceğini de sözlerine ekledi.

İSRAİL: HÜRMÜZ’Ü KAPATAN KOMUTANI ÖLDÜRDÜK İsrail ordusu, İran’ın ülkeye füzeler gönderdiğini tespit ettiğini ve hava savunma sistemlerini devrede tuttuğunu açıkladı. Saldırılar sonrası bazı bölgelerde vurulduğu bildirildi.

ABD-İRAN MÜZAKERELERİ HÂLÂ DEVAM EDİYOR MU? Trump, İran’ın çatışmaları durdurma yönündeki çabasını eleştirdi. İran Dışişleri Bakanı Arakçi ise aracılar aracılığıyla iletişimin sürdüğünü, ancak resmi bir müzakerenin şu aşamada yapılmadığını söyledi. Arakçi, mesaj alışverişinin müzakere olarak adlandırılamayacağını kaydetti.

NETANYAHU’NUN İTTİKADA SÖZÜ İsrail Başbakanı Netanyahu’nun bütçe konusunda Meclis üzerinde baskısını sürdürdüğü, erken seçim riskine karşı bir bütçe kararı elde etmek için çalışmalarını hızlandırdığı bildirildi. Güçlü bir koalisyonla durumu kontrol altında tutmayı amaçlayan Netanyahu’nun stratejisi, iç politikada zaman kazanmayı hedefliyor.

HÜRMÜZ KRİZİ’NDE GÜNEY KORE SENARYOSU İran, Güney Kore’nin Hürmüz Boğazı’ndan geçiş yapabilmesi için izni verdi; ancak bu geçişin Tehran ile önceden koordineli olması gerektiğini belirtti. Bölgesel ticaret ve deniz trafiği açısından kritik bir karar olarak değerlendiriliyor.

KÖRFEZ’DE FÜZE SALDIRILARI DEVAM EDİYOR BAE, hava savunma sistemlerini aktif tutarken saldırıların etkisini azaltmaya çalışıyor. Abu Dabi’deki olaylar sonucunda iki kişinin hayatını kaybettiği açıklandı. İran’ın İsrail’e yönelttiği saldırıların ardından Kafr Qasim’de de sarsıntılar kaydedildi.

ASYA’DA SAVAŞIN YÜKÜ Filipinler enerji kriziyle karşı karşıya kaldı. Yetkililer, yakıt arzı ve fiyat dalgalanmaları nedeniyle ülkenin üç enerji şebekesindeki toptan elektrik piyasasını geçici olarak askıya alma kararı aldı. Düzenleyici, 1 Nisan’a kadar uygulanacak yeni fiyatlandırma sistemi üzerinde çalıştıklarını söyledi.

İran ile ABD arasındaki çatışmalar dinamik bir değişim gösteriyor. Taraflar arasındaki iletişim, aracılar üzerinden yeni mesajlar ve taleplerle şekillenmeye devam ediyor. İran, ABD’nin önerilerine yanıtını resmi olarak aracı ülkeler aracılığıyla ilettiğini açıkladı. Yetkili kaynaklar, ABD’nin 15 maddelik teklifine yanıt olan mesajın Pakistan üzerinden ulaştığını belirtti.

İranlı yetkililer, yanıtında savaşı sonlandırmaya yönelik net koşullar, saldırıların durdurulması ve savaş zararlarının tazminatı ile bu kararların bölge genelinde tüm cepheleri kapsayacak şekilde uygulanması talebinde ısrarcı oldu. Ayrıca Hürmüz Boğazı üzerindeki egemenlik haklarının değişmez olduğunun vurgulanması da mesajın kilit noktalarından biriydi.

Bu talepler, Cenevre’deki görüşmelerin hemen öncesinde ABD tarafına sunulanlardan bağımsız olarak dile getirildi. İranlı yetkililer, ABD’nin müzakere iddiasını “aldatma” olarak gördüklerini belirterek, sonucunda dünyanın barış yanlısı görünümünü pekiştirmek için sahte diyaloglar peşinde koşulduğu savunusunu yineledi.

Diğer yandan Netanyahu’nun siyasi konumunu güçlendirme amacıyla bütçe süreçlerini hızlandırdığı ve bu sayede muhalefeti etkisiz hale getirmeye çalıştığı belirtiliyor. Bölgede olası bir kara harekâtına karşı ise İranlı komutanlar, bu tür bir saldırının maliyetinin çok yüksek olacağını vurguluyorlar.

İsrail ile İran arasındaki gerilim sürerken, Güney Kore’nin Hürmüz Boğazı’ndan geçiş izni konusunda yapılan görüşmeler dikkat çekiyor. İran’ın bu geçişleri güvenli ve koordineli bir çerçevede sağlamaya çalışması, bölgedeki ticaretin akışını da etkileyecek nitelikte.