İMF’nin Savaş Raporu: Çatışmalar Üretimi Kalıcı Vuruyor
Birleşmiş Milletler Ekonomik Görünüm Raporu’nun savunma bütçeleri, çatışmalar ve toparlanmanın etkileri üzerine içerdiği analizler, 14 Nisan’da dünya ile paylaşıldı. Aktif çatışmaların sayısının, geçmişte hiç görülmediği seviyelere ulaştığı ifade edilerek, savaşların sadece insani bedelleriyle değil, makroekonomik dengeler üzerinde yarattığı sarsıntılar da vurgulanıyor.
Çatışmaların, üretimdeki kayıpları derinleştirdiği ve bazı ülkelerde büyümeyi baskılarken, diğerlerinde ise önemli ölçüde etkiler yaptığı belirtiliyor. Bu etkilerin, finansal krizler veya doğal afetlerle karşılaştırıldığında daha kalıcı izler bıraktığı ve parasal ile dış sektör dengelerini yeniden şekillendirdiği belirtiliyor. IMF raporu, çatışmaya giren ekonomilerde üretimin başlangıçta keskin şekilde düştüğünü ve beş yıllık dönemde toplam kayıpların yaklaşık yüzde 7’ye ulaştığını aktarıyor; bu üretim kayıpları ise on yıl sonra bile tamamen geri alınamayabilir.
Barışın sürdürülmesi halinde çıktıların yeniden yükselişe geçtiği, ancak savaş süresindeki kayıpların çoğu zaman geride kaldığı ifade ediliyor. Özellikle çatışmanın yeniden başlamasının söz konusu olduğu kırılgan bölgelerde toparlanmanın sık sık durma noktasına geldiği vurgulanıyor.
Savunma harcamalarındaki hızlı artış ise raporun öne çıkan konularından biri. Son beş yılda pek çok ülkenin bütçelerini savunmaya kaydırdığı, dünya çapında en büyük savunma şirketlerinin satışlarının reel olarak iki katına çıktığı belirtiliyor. Jeopolitik gerilimler yükseldikçe bu eğilimin sürmesi bekleniyor ve özellikle yükselen piyasa ve gelişmekte olan ülkelerde savunma harcamalarında ani artışların daha sık görüleceği ifade ediliyor.
Yaklaşık üçte ikisi finansman ile sağlanan bu artışlar, savunma giderlerinin GSYH’ya oranla yaklaşık 2,7 puan artmasına yol açıyor. Bu dönemde, nibeten artan harcamalar kısa vadede talebi canlandırsa da enflasyonu geçici olarak yükseltiyor ve orta vadede mali dengeleri zorlayıcı yapılar oluşturuyor. Birikimin başlamasından itibaren önümüzdeki üç yıl içinde kamu mali açıklarının yaklaşık 2,6 puan daha kötüleşmesi ve kamu borcunun yaklaşık 7 puan artması gibi etkiler raporda dikkat çekici biçimde yer alıyor.
